De Brusselse metro: De Brouckère

Het lijkt er misschien niet op, maar het station De Brouckère is een complex bouwwerk waar veel over te vertellen valt.

De Brouckère - dessin

Oorspronkelijk moest het station ‘De Brouckère’ een knooppunt vormen tussen de Oost-West-as 1 en de Noord-Zuid-as 3. Maar zoals u weet, is lijn 3 nooit gebouwd geweest en worden deze tunnels vandaag de dag geëxploiteerd door de premetro met tramlijnen 3, 52, 55, 56 en 81.

Het station De Brouckère is genoemd naar Charles de Brouckere (1796-1860), liberaal Nederlands (maar na de Belgische revolutie van 1830 Belgisch) staatsman maar ook voormalig burgemeester van Brussel. Meer informatie hieromtrent vindt u op Wikipedia.

De Brouckère - Rabaissement des quais De Brouckère - Rabaissement des quais De Brouckère - Rabaissement des quais

Als u De Brouckère al jaren gewoon bent, dan zal u zich wellicht herinneren dat de centrale perrons er jarenlang verlaten bij hebben gelegen. Deze perrons waren gebouwd met het idee dat er ooit een metro zou rijden. In 2002 werd besloten deze perrons bij wijze van proef te verlagen, opdat men langs de centrale perron op de tram zou kunnen stappen en langs de zijperrons van de tram af kon stappen, met de bedoeling de commerciële snelheid en regulariteit te verbeteren op een as die vandaag zo goed als verzadigd is. In 2004 volgden Rogier, Beurs en Anneessens.

Over de bouw van ‘De Brouckère’ praten zonder de Zenne te vermelden is heiligschennis. Deze komt overwelfd aan aan het De Brouckère-plein en gaat zo via de centrale lanen parallel met de premetro-tunnels richting Zuidstation. Dit niet te onderschatten detail had natuurlijk een plaatsgebrek als gevolg wat maakte dat de perrons van de 2 stations verder uit elkaar moesten worden gebouwd, en met 2 voetgangerstunnels samen werden verbonden.

Accès au deuxième tunnel piéton à De Brouckère Accès au deuxième tunnel piéton à De Brouckère

Accès au deuxième tunnel piéton à De Brouckère Accès au deuxième tunnel piéton à De Brouckère

Heden is enkel nog de voetgangerstunnel met de roltrap toegangkelijk. De andere tunnel is gesloten sinds eind jaren 90. De foto’s hierboven tonen de 2 toegangen tot deze ‘verlaten’ tunnel. Langs de ene kant onder de huidige Munt-gallerij, achter de Pronti winkel (linksachter op foto 1, rechts op foto 2). Op de tweede foto kan men trouwens zien hoe de nummers 1 en 3 op het panneel met de blauwe M werden afgeschermd. Aan de andere kant komt deze tunnel uit achter de oranje panelen (foto 3) maar ook achter de Vitalgaufre winkel.

Sommigen zullen zich zelfs nog de oude Anspach-fontein herinneren voor het gebouw dat sommigen de Brusselse Times Square durven noemen. Deze fontein bevindt zich nu op de Vismarkt. Ik heb ze trouwens op mijn fotoblog gezet.

Klik hier om de PDF « De Brusselse metro – De Brouckère » te downloaden.

Volgende week zal ik het hebben over de jaren 60-70 visie van de Brusselse metro naar het jaar 2000 toe.

Share
  • free

    mooi werk. Maar van waar tot waar ging die metrolijn drie dan lopen?

  • Luchthaven – Bordet – Noord-Zuid – Albert – Ukkel

    Meer info hierover volgende week 🙂

  • henkovic

    merci mich, zeer interessant artikel. Toch een bedenking: is het echt zo dat de Zenne nog onder de centrale lanen stroomt? Ik meen mij te herinneren dat het juist de Zenne-schacht is die als basis voor de premetrotunnel werd gebruikt, en het Zenne-water sindsdien in een pijp evenwijdig met het kanaal stroomt (links van de vijfhoek). anybody?

  • Klopt en klopt niet denk ik, ik zou er ook graag meer over weten, maar ik vind er de nodige documentatie niet over…

    Ik denk dat een deel van de Zenne nog door de rioolkokers stroomt parallel aan de tunnels, en dat een ander deel langs het kanaal gaat om net de rioolkokers aan de centrale lanen te ontlasten, met de bedoeling die pijpen te gebruiken voor de bouw van de premetro.

    Als iemand kan bevestigen of rechtzetten, altijd welkom !

  • Die metrolijn 3 is nu trouwens grotendeels tram 55 geworden (Stilte – Albert – De Brouckère – Bordet). Alleen is de snelheid natuurlijk niet bepaald die van een metro.

    Wat de luchthaven betreft, zijn er op lange termijn plannen (staat ook iets over op de MIVB-site) om een sneltramlijn aan te leggen langs de Leopold III-laan (Meiserplein-luchthaven).

  • Mja de tram naar de luchthaven, is dit nu echt nodig ?! Er rijdt al een trein van het noordstation naar de luchthaven… Bovendien ligt de luchthaven op Vlaams grondgebied en kan dat maakt het allemaal wat moeilijker…

    De tram naar de luchthaven zou eventueel ook langs Roodebeek kunnen zijn, de logische verlenging van lijn 94 aan Herrmann-Debroux.

  • Tja, dat is natuurlijk de vraag. Maar sowieso denk ik niet dat die verbinding echt gericht zou zijn het Noordstation, maar meer op het oosten en noord-oosten van Brussel. Daar is het nogal een omweg om eerst naar een van de grote stations te gaan.

    Langs Roodebeek zal misschien nog een groter probleem zijn, want dan zou die tram echt door een groot stuk Vlaanderen moeten (Kraainem, Sint-Stevens-Woluwe, Zaventem zelf), terwijl je er langs de Leopold III-laan bijna direct bent.

    En niet te vergeten: de prestige… nu steekt de MIVB al zoveel moeite in de bestaande bus 12 (in ieder geval een stuk meer dan ‘gewone’ lijnen). Niet helemaal onlogisch als je bedenkt dat die toch wel een stuk opbrengt.

  • Ik dacht altijd dat de metro onder de trams door reden, nu zie ik op die schets dat ze eigenlijk naast mekaar rijden. Het blijft iets speciaals die metro

  • Anton

    Op http://www.zennesenne.be onder Agenda en in de pdf-brochure zie je een plannetje met het oude en verlegde tracé, naast het kanaal idd, van de Zenne. Je ziet nog een vals stuk Zenne naast de Sint-Gorikshallen in een binnenkoer. Als je het rioolmuseum bezoekt kun je ondergronds naast de Zenne lopen (althans vóór de verbouwingswerken, zijn die trouwens al begonnen/afgeron?). De Zennezotten willen geloof ik in het Maximiliaanpark achter de kinderboerderij de Zenne weer zichtbaar maken. Ik denk trouwens dat ik bij het overfietsen van de Van Praetbrug de Zenne elke keer zie (ruik) naast het kanaal. Fiets van Oost naar West.

  • Als je over de Van Praetbrug rijdt rijdt je inderdaad ook over de Zenne. als ik mij niet vergis is daar ook ergens de plaats waar ze ondergronds gaat.
    Ik ben ook eens op die binnenkoer geweest, toen was er van water weinig te bespeuren, maar er is mij toen ook verteld dat hier ooit de Zenne liep. Heb onlangs nog een bezoekje willen brengen maar heb deze plek niet meer teruggevonden, spijtig.

  • Valer

    Om dat oude stukje Zenne te zien moet je Le Lion St. Géry binnengaan. Is wel niet altijd open… Maar tis nie echt duidelijk of het nu de echte Zenne is of een fake stukje.

  • Fake !

  • henkovic

    Ter info: wikipedia over het ondergrondse traject van de Zenne: De vervuiling van de Zenne werd ernstig in de 19e eeuw. In 1863 werd de rivier beschreven als een modderig riool. Een cholera-epidemie te Brussel in 1865 met 3500 doden was de aanleiding om de rivier tussen 1867 en 1871 in de stad te overwelven (de rivier komt weer boven na de Van Praet-brug). Tijdens deze werken werden net zoals in Parijs grote boulevards aangelegd bovenop de Zenne. Zo ontstonden de Zuidlaan, de Anspachlaan, de Adolphe Maxlaan en de Emile Jacqmainlaan. Ook andere gemeenten voerden werken uit om de Zenne te overwelven: Zinnik tussen 1896 en 1933, Vilvoorde en Halle tussen 1933 en 1955. Toen deze overkoepeling niet afdoende bleek tegen overstromingen werd de loop van de rivier tussen 1931 en 1955 aangepast naar een omleiding die parallel loopt met de oude noord-westelijke stadswal, wat maakt dat de Zenne nu in Brussel tussen de Poincarélaan en de Zuiderlaan naar het noorden stroomt. Voorbij de Bergensesteenweg loopt de Zenne verder in de middenberm van de Slachthuizenlaan, om dan iets voorbij de slachthuizen van Anderlecht naast het Zeekanaal Brussel-Schelde uit te komen. Ze volgt het kanaal in noordelijke richting tot aan de Havenlaan; waar het kanaal verder rechtdoor loopt draait de Zenne hier onder de Sainctelettesquare naar rechts om onder de Willebroeksekaai verder te stromen. Pas na de Van Praet-brug komt de Zenne even terug “boven water” om ter hoogte van de verbrandingsoven van Neder-Over-Heembeek terug onder te duiken, en later ter hoogte van “de Marly” terug boven te komen. Van hier loopt de Zenne dan opnieuw grotendeels bovengronds.

    De oude bedding van de Zenne, ter hoogte van de Beurs, werd in de jaren zeventig ingenomen door de Brusselse metro. De lokettenzaal van het premetrostation Beurs ligt in de oude overloopbekkens van de eerste Zenneoverkoepeling.” (wikipedia).