“Ils ne sont pas gentils, ces flamands!”

Dat moest ik onlangs weer eens aanhoren van een Italiaanse die hier in Brussel woont en de Brussels Hoofdstedelijke Bibliotheek was binnen gestuikt. Ze vond dat ze door het personeel onheus behandeld was omdat ze weigerden haar in het Frans verder te helpen.

Het arme mens was net ontslagen dus ik heb maar niet getracht haar wat dan ook uit te leggen of hier een discussiepunt van te maken. Maar ik dacht bij mijzelf toch wel “hoe is dit nu mogelijk”. Als ik een Turks cultuur centrum binnenstap, dan klaag ik er toch ook niet over dat er geen Nederlands gesproken wordt?

En dan de automatische veronderstelling dat elke Vlaming sowieso Frans spreekt en dat wij dus niet willen. Ik weet toevallig dat er in de HOB mensen werken die van Gent afkomstig zijn en het zou me niets verbazen dat er zijn van wie het Frans in elk geval een stuk stroever is dan het Frans van een doorsnee Nederlandstalige Brusselaar.

Als het personeel aldaar zou beginnen met de Franstaligen of de andere buitenlanders in hun taal te bedienen dan wordt daar binnenkort snel minder Nederlands dan andere talen gesproken, want Nederlands spreekt nu éénmaal slechts een minderheid in Brussel.

En tot slot: het personeel van de HOB is soms wat kort. Nou, wat zou dat? Je zou al van minder als je aan de lopende band boeken moet scannen met een barcode lezer. Ze zijn evenzeer kort tegen ons Vlamingen als tegenover om het even wie. Maar neen, dat willen ze niet geweten hebben. Dus worden wij weer de discriminerende Vlamingen die van geen buitenlanders moeten weten.

Share
  • Vlamingen zijn inderdaad niet sympathiek t.o.v. expats; tenminste, dat vinden die expats negen keer op tien. Ik heb een collega, een Waal die nu in Brussel woont en die overigens uitstekend Nederlands spreekt, die, omdat zijn vrouw Italiaanse is, met heel wat buitenlanders (vooral maar niet uitsluitend Italianen) in contact komt. En zijn buitenlandse kennissen zijn het er allemaal over eens: Vlamingen zijn niet sympathiek, omdat ze zo overdreven, haast 19de eeuws, met hun taal en hun cultuur omgaan.
    Geloof me, ik was eerst ook geshockeerd toen ik dat hoorde, maar ik snap het wel; die expats hebben doorgaans geen flauw idee dat Nederlandstaligen in dit land zo lang hebben moeten vechten (en soms nog, zie de situatie in sommige Brusselse ziekenhuizen) voor gelijke rechten voor het Nederlands. De manier waarop wij als gemeenschap met taal en cultuur omgaan is voor vele buitenstaanders uitermate geforceerd, of gecrispeerd. Een historisch gegroeide situatie dus.
    En dat uit zich inderdaad soms in voor buitenlanders moeilijk begrijpbare maatregelen ter bevordering van de eigen taal, zoals bvb. het niet in een andere taal bedienen in een bibliotheek.
    Een oplossing daarvoor is niet zo gemakkelijk – betere voorlichting van buitenlanders kan misschien helpen, maar dan nog vrees ik dat dat een vooroordeel is waarmee wij als Vlamingen best wat meer rekening kunnen houden, ipv rucksichtlos maatregelen te zitten nemen ter bevordering van het Nederlands bij sportverenigingen in de Brusselse rand, zoals vorige week in de kranten stond. Niemand die daar het nut van inziet, nog het minst in die sportverenigingen zelf, zo bleek uit diezelfde kranten.

  • gyralton

    Hello,

    My Dutch isn’t good enough to write it, but I can understand it and read it quite well.

    I’m always treated civilly and sympathetically encouraged to speak in dutch when I go to the HOB (which I always do). If I encounter an abrupt librarian, I don’t think “pfft. Typical Fleming” but “pfft. Typical civil-servant”

    I, personally, don’t find dutch-speaking belgians any more or any less sympathetic than francophone belgians. I see the same reservedness, the same love for endless bureaucracy and painful punctiliousness… and the same openness (only when they know you well) and occasional humanity in both. They’re humans – you’ll find nice people or pain-in-the-necks anywhere – be it Budapest, Barcelona, Birmingham, Buenos Aires or Brussels.

    Now… about the language. Despite the stronger affinities I feel with the Dutch-speaking world rather than the francophone one (especially in the cultural sector), you must be reasonable. Let’s not beat about the bush – everyone knows the Flemish are a tiny minority (surely not more than 10% – the number of expats using English as a first or second language exceeds that). Although one can expect a certain the level of Dutch in the capital of Flanders and the capital of Belgium, most Flemings seem to view the capital as a foreign (even dangerous) place. When I speak to some Flemings about places in the capital it’s as if I’m describing Mars’ geography, but speak to them about places in Paris or London and it’s a whole different story!

    It has been “abandoned” (as it were) by the Flemings. I can understand your point, but to use an analogy if you tell your wife you’re going out to buy a packet of cigarettes, and return only after many, many years would you really be angry to find she’s met someone else and built her life without you? She had no legal right to do that, perhaps, is true, but still…

    Most of us here already have to use a second or third language (English) at work, we’ve got to learn yet another language just to integrate in this city (French). Asking expats (or even “normal” immigrants) to learn yet another language – a language which they won’t really use due to the small number of speakers in the city, that caters for a dwindling minority with no real interest in Brussels is understandable on your part but, objectively, slightly unreasonable. Despite this more than 30%-40% of my colleagues take the time to learn some Dutch, and it would be unthinkable for me to attempt to start a conversation in French or English in Antwerp or Gent (unless I ask politely first).

    You should ask this of Belgians, but asking it of expats/immigrants is perhaps pushing it a bit. When the number of dutch-speakers increases dramatically you can not only make demands but expect that these demands to be fulfilled. Do you want more people to speak Dutch? Make it relevant – and you can do that simply by increasing the Flemish presence/the number of Flemings in Brussels.

    Thx

  • Eerst en vooral denk ik dat het niet goed is Brussel en de rand te vermengen zoals Frank het doet. In de rand is het een helemaal andere zaak dan in Brussel. Over Brussel misschien later, maar hier iets over de “Rand”:

    Veel expats belandden in de rand omdat vlaamse vastgoedmakelaars hun vertellen dat er nergens elders goed wonen is. Bovenop zitten daar meerdere buitenlandse scholen (Britse, Amerikaanse, Duitse school). Hun tweede kennismaking met Vlamingen zijn grootgrondbezitters die tientallen huizen tergelijkertijd verhuren op hun voormalige landbouwgronden en hun enkel als melkkoe beschouwen. De derde kennismaking is op de gemeente, waar men hun enkel in het engels of het frans bediend als niemand anders in de buurt is. Dan ontmoeten ze veel vijandelijkheid van Vlamingen die hun enkel als onderzeers van de franstaligen zien, terwijl ze toch nooit zelf gekozen hebben in een wespennest te wonen. De mensen van de culturele centra in de rand proberen aan hun kant de expats in hun kamp te trekken om ze tegen de franstaligen te mobiliseren, terwijl de meeste expats (in het begin!) natuurlijk neutraal wensen te blijven.

    Tenslotte vinden de buitenlanders het dan ook niet meer zo raar hoe vijandelijk men hun trakteert, wanner ze leren dat 20% van de Vlamingen voor een fascistische partij stemt en dat men het in Vlaanderen normaal vind, de vertegenwoordigers van die partij tot televisiediscussies uittenodigen, vriendelijke “human interest” artikelen over hun te schrijven, hun over alles in televisie en kranten hun mening te vragen… Vlamingen die het VB een normale partij vinden, moeten niet werkelijk verasst zijn det buitenlanders hun op hun buurt een beetje aangebruint vinden.

    Ik wordt eens door een doorsneevlaming gevragd of ik mij kunt voorstellen in Antwerpen te wonen. En als ik aantwoordde, dat ik als buitenlander niet wil wonen in een stad waar een derde van de bevolking in de stembus te kennen geeft ons buitenlanders te haten was hij helemaal verrasst, zó had hij het nog nooit bekeken – soms vraag ik mij af op welk planeet jullie Vlamingen eigenlijk wonen?

    Zoals ik het al schreef, de situatie in Brussel is anders (en beter), maar ik heb er nu geen tijd voor. Tot later.

  • Elias

    Het is heel mooi om op te komen voor het Nederlands, maar het is niet mooi als dat leidt tot hysterie. Het feit dat mensen de stap zetten om naar de HOB te gaan, duidt al op een interesse in de Vlaamse cultuur, en misschien op een minstens passieve kennis van het Nederlands. Het lijkt me een kwestie van beleefdheid om die persoon dan in het Frans te woord te staan. Uiteindelijk is de klant toch koning, en zeker in Brussel lijkt het me niet te ver gezocht om in het Frans of het Nederlands bediend te worden, zelfs in een cultuurhuis van de andere gemeenschap.

    Dat doet me denken aan die keer toen ik met mijn vader in Tropismes was, de Franstalige boekenwinkel. De kassier hoorde ons Nederlands praten, en sprak ons toen zonder aarzelen in zijn beste Nederlands aan.

    Laten we dus niet hysterisch worden. Brussel is nu eenmaal een meertalige stad, en je kunt niet alles strikt afbakenen als behorende tot de ene of de andere taalgemeenschap. Bovendien en vooral blijft de klant toch koning, en kan hij in Brussel toch altijd verwachten in het Nederlands of het Frans geholpen te worden (ik weet wet dat dat vaak niet het geval is, maar dat maakt het principe niet minder geldig).

    Het voorbeeld van het Turks centrum is trouwens een beetje onnozel: denkt u werkelijk dat iedereen daar Turks zal spreken? Uiteraard wordt daar ook Frans gesproken, en het zou me niet verbazen als u ook een beetje in het Nederlands geholpen kunt worden.

    Wie dat niet begrepen heeft, is volgens mij niet op zijn plaats in Brussel.

  • @ Frank: Bedankt voor jouw uitleg die ik zeer interessant vond, vooral dan over onze gecrispeerde houding. Dat verklaart alles inderdaad voor een stuk.

    @ gyralton: I agree with you on everything that you have said. The town administration is officially bilingual. Yet in practice it isn’t always the case. Why? Because we are not dealing with a 50%-50% situation here. I’ll keep it at 20%-80% (but that is a detail). So what you get in reality is a reflection of this, never mind that the legislator foresaw things slightly different. The reason being that it is very difficult to force people to learn another language. The only thing you can do is to encourage them (in my personal view). To be absolutely clear: In my post above, I wasn’t asking any Xpats to learn Dutch. What frustrated me was that an Xpat was complaining to me about the fact that the library staff of the Dutch library didn’t want to speak any French to her and that she concluded from this that they weren’t friendly.

    @ Malte: Bedankt voor jouw getuigenis. Wat ik hierboven heb willen doen was ook alleen maar een getuigenis geven over een situatie die voor mij frustrerend is. Dat niet alle buitenlanders op dezelfde manier reageren als ze ontdekken dat er geen Frans gesproken wordt in de HOB weet ik en wordt nog maar eens bewezen door Gyralton’s houding te vergelijken met die van mijn Italiaanse collega. Op éénzelfde manier ben ik noch vastgoedmakelaar, noch grootgrondbezitter en als groen/paars politiek beestje hou ik niet van bruin. Des te meer frustrerend is het aangaande dit laatste punt dan ook steeds weer voor mij dat ik nog geen drie minuten met een Xpat kan gepraat hebben of het moet eruit dat ze het verschrikkelijk vinden dat het VB hier zo goed scoort. En wat met die 80% Vlamingen die niet op het VB gestemd hebben? Is het fair dat zij daar steeds maar weer mee worden geconfronteerd? Over de houding die men tegenover het VB moet aannemen zijn de meningen erg verdeeld. Ik ben niet zeker dat ik er zelf helemaal uit ben. Maar wat ik wel weet is dat de mensen die VB-ers uitnodigen in televisiedebatten dat niet doen omdat ze bruin geblakerd zijn, maar wel omdat ze geloven dat wij onze democratische ideeën niet mogen laten varen in het aanschijn van een ondemocratische partij, dat ze het VB ideeëngoed in debat kunnen bekampen en dat de partij negeren ertoe zal leiden dat de partij enkel nog populairder zal worden.

    @ Elias: In mijn persoonlijke conversaties met andere mensen in Brussel maak ik er nooit een punt van welke taal er gesproken wordt. Ik ben er mij zelfs niet eens bewust van. Ik steek altijd van wal in het Frans, omdat de tegenpartij in het merendeel van de gevallen Franstalig zal zijn en ik mijzelf het leven gemakkelijk wil maken door niet steeds een reeds begonnen conversatie te moeten hernemen. Merk ik later op dat de tegenpartij toch Nederlandstalig is, dan wordt er natuurlijk overgeschakeld.

    Met dien verstande dat het normaal is dat het HOB personeel in het Nederlands van wal zal steken, lijkt een weigerende houding me dus enigszins tegennatuurlijk. Ik ben het dus eens met jou dat het bedienen in een andere taal een teken van beleefdheid kan zijn, maar daarbij vind ik toch dat we niet mogen vergeten dat het doelpubliek van de HOB op de eerste plaats de Nederlandstalige gemeenschap in het Hoofdstedelijk Gewest is en dat de bediening in een andere taal dus niet gezien kan worden als een verworven recht waarover men verontwaardigd kan zijn als men het niet krijgt (=vb. van mijn Italiaanse collega). Voor mij is een bezoekje aan de HOB zoals een bezoekje aan Antwerpen, het voelt zeer raar aan dat iedereen rondom mij Nederlands spreekt. 90% van de tijd spreek ik in Brussel geen Nederlands, des te meer vind ik het leuk dat er nog momenten of locaties zijn waarop dat wel kan.

    Ik werk in een bedrijf waar er op honderd mensen slechts drie Vlamingen zijn en twee Nederlanders. Daar redigeer ik Franse teksten voor publicatie op de website van de Europese Commissie en schrijf ik professioneel natuurlijk ook vaak in het Engels. Onder mijn collega’s zijn naar schatting minstens 15 verschillende nationaliteiten aanwezig. Ik heb dus absoluut geen probleem met de meertaligheid van Brussel of met meertaligheid in het algemeen. Hysterisch ben ik al evenmin, gefrustreerd over arrogantie of een gebrek aan begrip echter wel. Mijn post hierboven was daar een uiting van.

    Ten slot nog dit, in tegenstelling tot het feit dat je eerst respect en verdraagzaamheid predikt, eindigt je commentaar met een erg onverdraagzaam zinnetje dat me onwillekeurig aan het ideeëngoed van een op deze pagina vermelde politieke partij doet denken. Ik woon nu toevallig in een huis in St. Joost, dat ooit nog van mijn grootvader was en waar hij ook woonde. Als ik voor jou niet welkom ben in Brussel, mag dat al zo zijn, maar ik zou niet weten waar ik anders naartoe moet.

  • Dag nog eens,

    Ik ben mij bewust hoe gevoelig dit thema is, maar stap dan maar verder vrolijk rond in het mijnveld… Boven heb ik niet mijn eigen getuigenis neergeschreven, ik woon namelijk niet in de rand. Ik verdien mijn broodjes ermee, Brussel en Belgie te verklaren, voor 60% of zo aan duitstalige buitenlanders. Zo heb ik naast stadstochten een soort betere “inburgeringskursus” ontwikkeld, met veel karikaturen, over belgische geschiedenis, politiek en maatschappij.

    De deelnemers van die kursus zijn vaak al langer in Belgie maar begrijpen er niet veel van, omdat ze zich nooit genoeg ervoor geinteresseerd hebben, maar wel ook omdat het hun niemand probeert het te verklaren. Belgen houden niet van politiek, nog minder van geschiedenis en nog minder ervan met de eerste beste bezoeker erover te praten. Kranten zijn enkel te begrijpen, als men tenminste de twee weken ervoor ook al de krant gelezen heeft, omdat belgische kranten nooit in een paragraaf herhalen, wat de voorgeschiedenis van een nieuwe feit is, zoals dat duitse kranten wel doen…

    Wanneer ze gehoord hebben, hoe lang de taalstrijd geduurd heeft, en dat de Vlamingen eerst rond 1980 op het bovenste verdiep van de publieke administratie gelijkstelling doorgezet hadden, hebben ze al veel meer begrip voor het rare gedoe van sommmige Vlamingen. Dan moet ik soms al weer tegensturen, en aan Duitsers vertellen, dat ons eerst de Alliierten van ons eigen taalproblemen verlost hebben (door ons de betrokkene gebieden wegtenemen), en dat de pruisische taalpolitiek tegenover onze pools-, deens-, masoerisch-, kaschoebisch-, sorbisch-, franstalige minderheden veel brutaler was dan alles wat franstaligen in Belgie ooit Vlamingen aangedaan hebben… Daarover weet de doorsnee-Duitser namelijk helemaal niets, maar steds nog lijdgeplaagde Vlamingen ook niet. Belgen weten ook niet beter wat aan hun land in vergelijking met andere landen bijzonder is dan andere volkeren.

    Brussel is de enige tweetalige stad van het voormalige Habsburgerrijk die er nog over is zoals Van Istendael het eens schreef. Ik ben het helemaal eens met de eindeloze rij van Vlamingen die in Brussel deze Week schrijven dat ze omwille van meertaligheid en melngelmoes van Brussel houden. Ik vind dat waard om bewaard te blijven. En zo vind ik het ook meer dan normaal het tweetalig speeltje meetespellen en nederlands tegenover nederlandstalige instellingen te spreken en frans tegenover franstalige. In de school van mijn dochter vind ik de houding van de leerars oké: Ze laten de ouders vriendelijk frans praten als ze niet anders kunnen, aantwoorden in een mengeling van nederlands en gebarentaal, organiseren nederlandskursussen voor anderstalige ouders en gebruiken zelf frans enkel als ze werkelijk in belangrijke dingen niet worden begrepen…

    Als jullie hier taalfouten in mijn bijdragen vinden: Sorry, maar het Huis van het Nederlands kon mij geen kursussesn op dit niveau aanbieden, wij allochtonen moeten namelijk niet leren schrijven (originaal-citaat van een lerares uit mijn cursus nederlands voor migranten), terwijl in aan franstalige kant wel een goed kursus op dit niveau gevonden had (EPFC) …

  • Esben Jakobsen

    Ik vind dat men in Brussel de klant zowel in het Frans als in het Nederlands moet bedienen, jammergenoeg kunnen ze bijna altijd enkel Frans spreken (wat mij heel erg irriteert). Maar dit betekend niet dat Nederlandstaligen niet hun klanten in het Frans hoeven te bedienen.

  • Elias

    @ Emmanuel: Esben Jakobsen vat een en ander mooi samen. U vergelijkt me daarentegen met het VB, omdat ik intolerant zou zijn. Als ik al tegenover een groep intolerant was in mijn reactie, dan was het tegenover intolerante mensen. Mensen die intolerant zijn tegenover het idee dat Vlaamse en andere getto’s doorbroken worden.

    Het lijkt me niet eens zo gek je tolerantie niet zover te laten gaan dat je intolerantie ook gaat tolereren. Het is als het ware een soort cordon sanitaire, dat me net zoals dat in de politiek zinvol lijkt. Hoe ik verder met het VB vergeleken zou kunnen worden op basis van mijn reactie, is me een raadsel. Het zal wel weer een geval van hysterie zijn.

    Wat je stamboom, en de rest wat je vertelde, hiermee te maken heeft, is me evenzeer een raadsel.

  • @ Malte: Eerst en vooral proficiat met je Nederlands. Ik heb in Oostenrijk wel mijn Kleines Deutsches Sprachdiplom behaald, maar ik vrees dat ik in de praktijk belangen niet zo goed Duits schrijf als jij Nederlands.

    Ook ik hou van Brussel omwille van het multiculturele. Toen ik in 1994 de keuze kreeg om in het provinciale Leuven of in Brussel te gaan studeren, koos ik dan ook als één van de weinigen uit mijn afstudeerjaar om hier aan de VUB te komen studeren.

    Terug naar af: mag ik erop wijzen dat waar jij de houding van de leerkrachten in de scholen wel o.k. vindt, mijn Italiaanse collega juist problemen had met een vergelijkbare houding van het personeel van de Brusselse Hoofdstedelijke Bibliotheek. Over de lippen van het bibliotheek personeel komt een minimum aan Frans maar verstaan doen ze het meestal wel en ze gaan toch ook weer niet zover dat ze zouden doen alsof ze het niet verstonden. Mijn wrevel was enkel en alleen gericht tegen het feit dat iemand zich stoorde aan het feit dat het bibliotheekpersoneel de mensen er in de Nederlandstalige bibliotheek toe tracht aan te zetten hun beste woordje Nederlands boven te halen. Ik kan me trouwens niet voorstellen dat iemand die echt in de Nederlandstalige cultuur geïnteresseerd is, het er moeilijk mee zou hebben om te proberen die paar woordjes Nederlands te spreken: alstublieft, dank je wel, prettige dag nog.

    Verder vind ik het prachtig dat jij zo in geschiedenis geïnteresseerd bent en ik deel die interesse met jou al weet ik er veel te weinig van. Wel vind ik dat de nog meer benarde situatie van de Poolse, Deense, Masoerische, Kaschoebische, Sorbische, en Franstalige minderheden onder het Pruisische regime geen argument is om andere situaties die eveneens niet door de beugel kunnen goed te praten.

    Ook in het Habsburgse rijk bracht de meertaligheid soms problemen met zich mee. De directeur van het Oostenrijks instituut waarvoor ik ooit werkte, vertelde me dat één van de redenen voor het ineen storten van de Habsburgse militaire macht was dat de officieren zich het grootste deel van hun tijd moesten bezighouden met het leren van de talen van de deelgebieden in de Balkan en zij uiteindelijk op het slagveld niet veel meer voorstelden.

    @ Esben Jakobsen: Zoals ik hierboven al geschreven heb, de houding die jij voorstaat is ook de houding die ik zelf persoonlijk aanneem. Wanneer ik ook maar kan spreek ik de taal van de andere. Maar wat me irriteert is dat ik het te gemakkelijk vind dat men zegt dat Vlamingen geen andere talen willen spreken terwijl ze het wel kunnen, daar waar Franstalige wel zouden willen maar niet kunnen. Kunnen is ook een kwestie van willen.

    @ Elias: Jij vindt dat wie jouw lijn niet volgt in Brussel niet thuishoort. Waar hebben we zulks eerder gehoord? Waar je het idee van een Vlaams getto in Brussel vandaan haalt is mij dan weer een raadsel. Ik stel voor dat je het woord getto eens opzoekt in het woordenboek. Het “andere vertelde” is een reactie op jouw gratuite beschuldiging i.v.m. hysterie en is mijn visie op meertaligheid. Ik ben eveneens voor meertaligheid, alleen geloof ik niet in meertaligheid die slechts in één enkele richting gaat en bovendien nog gecombineerd wordt met wrevel ten aanzien van die paar zeldzame situaties waar een politiek erop gericht is het Nederlands te bevorderen of liever te onderhouden.

  • Wat het getto betreft: Ik heb eens een aktie van het taalaktiekomiteit op het Muntplein gezien. Ze zaten daar in zo’n soort indianer-tipi’s op de bodem. Ik heb zoveel begrepen, dat ze ermee een “Vlaams reservaat in Brussel” wilden karikatureren. Wat ik niet begreep is of ze nu een reservaat wilden of niet of of ze een reservaat beklaagden. Die gast die mij probeerde aantwoord te staan kwam uit Sint-Genesius-Rode en op mijn vraag op wanneer hij “wij” en “Brussel” zegde dat wilde zeggen dat voor hen Sint-Genesius-Rode tot Brussel behoorde, heeft hij mij geen aantworod gegeven. Ik ging vandaan zonder veel wijzer geworden te zijn ….

    @Emmanuel: ik wilde niets goedpraten, ik probeer enkel juiste internationale vergelijkingen natestreven.

  • peter V

    ik vind het ergens wel normaal dat Nederlands de voertaal is, zeker in een taalgeboden huis als een bibliotheek. Soepelheid kan uiteraard geen kwaad, maar als je de Brusselse situatie kent, dat weet je waar dat in uitmondt. Binnen de korste keren wordt de voertaal Frans of Engels.
    Zo volgde ik zelf eens een cursus bij een VZW (cursus dik gesubsidieerd door verschillende Vlaamse overheden). Omdat er ook enkele Franstaligen deelnamen die helaas geen Nederlands spraken, werd al snel overgegeschakeld op het Belgisch bilinguisme. Alles dus twee keer uitleggen, en zo gingen we de lesstof natuurlijk nooit rond krijgen.
    Dus, O verrassing, vanaf dag 3 was de voertaal van deze cursus Frans, en als we dan iets niet hadden begrepen, konden we het wel vragen in het Nederlands stellen, het antwoord was dan wel hoofdzakelijk in het Frans.
    Als de te Vlaamse reflex bij de Xpats dan wat gecrispeerd overkomt, dan heeft het op zijn minst als positief gevolg dat ze nog maar eens ondervonden hebben dat er ook Nederlandstaling zijn in deze stad. Dat ze een verkeerd of vertekend beeld over ons hebben, dat zullen we onmogelijk kunnen veranderen door wat vriendelijk Frans te spreken.
    Als ze dagelijks de Franstalige media lezen, krijg je dat beeld toch niet rechtgetrokken door hen in het Frans aan te spreken.

  • Ik ken een franstalige die in een federaal overheidsbedrijf in haar afdeling alle communicatie in het nederlands krijgt, en waar alle kursussen in het nederlands gebeuren, zelfs werken er ook buitenlanders die nooit een uur nederlands op school gevolgd zijn …

    Het heeft wenig zin denk ik, voorbeelden voor ergernissen aan elkaar te rijen. Beter zou zijn te kijken, waar het met de meertaligheid beter wordt, waarom, en hoe men die goede ervaringen kan gebruiken om het elders ook te verbeteren.

  • Albert Rosner

    De situatie van de HOB lijkt me zeer moeilijk :

    Enerzijds moet zij de Nederlandstaligen en de Nederlandstalige pendelaars in Brussel bedienen, en anderzijds tracht ze mensen van buitenlandse oorsprong ook gewillig te zijn, meer dan de Franstaligen dit doen (geen lidkaart vereist om binnen te mogen literatuur, kranten, en taalmethodes van en in allerlei talen).

    Ik vraag mij af hoe het komt dat er in de hoofdstad van Europa geen internationale bibliotheek aanwezig is, en dat men deze invulling overlaat aan de gemeenschappen.

    Men zou bijvoorbeeld een samenwerking kunnen voorzien tussen de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, en Europa.
    Al die middelen bij elkaar, dat kan iets moois opleveren.
    Zo zou behalve de commercant ook de gewone mens iets hebben aan de Europese aanwezigheid 😉

  • Om te beginnen is het flauwekul van de bovenste plank om te denken dat in de Hoofdstedelijke Openbare Bibliotheek (HOB) het personeel krampachtig vasthoudt aan het uitsluitend gebruiken van het Nederlands in alle omstandigheden, inclusief brand en moord. Dat is gewoon niet zo. De algemene lijn is gewoon dat de standaardcommunicatie in het Nederlands gebeurt en als het niet anders kan er overgeschakeld wordt naar gelijk welke andere extra talenknobbel waarover het bibliotheekpersoneelslid in kwestie beschikt. De HOB voorziet trouwens taalcursussen voor haar personeel waaronder Engels en Frans. Ik herinner mij zelfs een personeelslid die een Aziatische gebruiker goeiedag in het Chinees toewenste. Van meertaligheid gesproken! En die Aziaat lachte hartelijk terug en zei in het Engels dat hij geen Chinees maar een Japanner was. Grappig. Maar dat neemt niet weg dat de HOB geen vulgaire supermarkt is die zich moet richten tot Jan en alleman maar een Nederlandstalige instelling die zich in eerste instantie tot een Nederlandstalig publiek richt zoals er ook Franstalige instellingen zijn die zich tot een franstalig publiek richten. Het is nu eenmaal zo dat wat gemeenschapsgebonden materies betreft de zaken in Brussel ofwel in het Frans door de Franstalige Gemeenschap worden georganiseerd ofwel in het Nederlands door de Nederlandstalige Gemeenschap. En als je persé in het Frans bedient bediend wil worden dan stap je toch gewoon naar een franstalige bibliotheek of naar de franstalige mediatheek? Waarom moeilijk doen?
    En heel af en toe vind ook ik het wel leuk om in Brussel eens stug niet in een andere taal te praten want met de legendarische meertaligheid van Vlamingen en Hollanders zouden vele wereldburgers die hier in onze Lage Landen vertoeven wel eens durven vergeten dat ze hier niet in Parijs of Londen zitten. Brussel is in haar roemrijk verleden ik dacht wel drie keer hoofdstad geweest van de Nederlanden. En daar mag wel eens aan herinnerd worden. 😉

  • jean

    Garantie dat men de dame had geholpen indien ze engelstalig was.

    Brussel IS een vnl. franstalige stad. Wie in Brussel in een cultuurinstelling werkt, moet dus minimum tweetalig zijn. ‘t Is maar weinig professioneel om een klant in de andere landstaal niet te kunnen/willen helpen. Schaam op hen. Ik geef dat mens gelijk.

    ‘t Wordt tijd dat dit slag Vlamingen dat in Bxl komt werken, zich aanpast d.i. Frans leren en spreken.

  • Lisa

    @Jean, dat Brussel voornamelijk een franstalige stad is geworden, door de franstaligen, daar is niets meer aan te doen. Maar als er specifieke nederlandstalige instellingen zijn zoals de HOB en jij eist dat daar ook frans moet worden gesproken? Doet mij denken aan een kennis van mij, die vergaderingen bijwoont van een vlaams wijkcentrum, maar omdat er franstaligen bijzitten, moet het in het frans. Ik vind dat volkomen belachelijk.

    Ik ben nederlandse en mijn frans is dus nul. Als ik een franstalig instituut binnenkom in Brussel, dan spreekt men mij zeker niet aan in het nederlands, engels en duits is ook geen optie, spreekt men ook niet.

  • @ Malte: Wat betreft het getto. Ik weet het natuurlijk ook niet, maar misschien trachten ze daarmee enkel duidelijk te maken dat het Vlaams in Brussel bedreigd wordt. Op hun website (http://www.taalaktiekomitee.org/) ben ik enkel te weten gekomen dat ze min of meer van Brussel een getto willen maken dat zich onder geen beding verder mag uitbreiden in Vlaanderen. Over het beleid dat zij in Brussel voorstaan kon ik op de website weinig lezen. Het schijnt hen om de website, zoals je al aangaf, voornamelijk om actie te gaan, iets minder om een gestructureerde visie.

    @ Peter: Ik kan me volledig aansluiten bij het eerste deel van je commentaar. Ooit was ik eens met een andere buitenlander (ook toevallig Italiaan) in een saunacomplex in Vlaanderen. Bij de afrekening sprak ik Nederlands tegen het personeel. Vervolgens werd de buitenlander in kwestie nijdig omdat hij het vervelend vond dat wij niet Frans praten terwijl we dat toch alle twee konden. Misschien was ik op een andere dag spontaan in het Frans gaan praten, maar die dag had ik er geen zin in en zijn commentaar stoorde mij dan ook mateloos. Indien ik elke keer dat er een buitenlander bij is, mij volledig aanpas, kan ik de momenten waarop ik nog eens Nederlands kan praten echt wel op één hand tellen. Op het moment van die ingewikkelde afrekening wilde ik dat gewoon vlug in het Nederlands kunnen afhandelen, en vervolgens zou ik de situatie wel aan hem uitgelegd hebben.

    @ Malte: Sorry, Malte, dat ik me hierboven in mijn antwoord aan Peter alweer laten gaan heb en nog maar eens een voorbeeld van ergernis heb gegeven. ’t Is een uitlaatklep. Ik kan je overigens wel volgen.

    @ Albert Rosner: Ik vind het aanbod anderstalige boeken inderdaad getuigen van het feit dat we niet een op onszelf teruggeplooid angstig volkje zijn. Het toont aan dat we zelf in andere talen willen lezen en open staan ten aanzien van andere culturen. Misschien heeft elke taalgemeenschap echter zijn eigen bibliotheek nodig om vanuit die onafhankelijkheid vervolgens te kunnen komen tot respectvolle samenwerking. Ik heb me ooit een bedenking gemaakt in de zin van de jouwe in verband met de Koninklijke Vlaamse Schouwburg en het Theatre National. Die liggen nu op een boogscheut van elkaar, zijn elk gehuisvest in een nieuw of gerenoveerd gebouwencomplex en programmeren toneelstukken in zowel het Frans als het Nederlands. Waarom werden budgetten niet gewoon samengevoegd? Maar misschien is het juist nodig dat ieder eerst zijn eigen speeltuin heeft waarin hij onbedreigd zijn ding kan doen, alvorens men tot samenwerking kan komen.

    @ Henry Wilder: Leuk dat je kan bevestigen dat het geen negatief beleid is dat in de HOB gevoerd wordt maar eerder een positief beleid ter bevordering van het Nederlands, waarbij men vertrekt vanuit het niveau van elke bezoeker.

    @ Jean: Je mag daar dan al niet mee akkoord gaan. Maar cultuur is een gemeenschapsmaterie. En gemeenschappen zijn er in Brussel twee. Je legt enkel de nadruk op de volledige assimilatie van de Nederlandstalige minderheid aan de Franstalige meerderheid in Brussel. Vind je dan niet dat ook die meerderheid verantwoordelijkheden heeft en welke zijn dat dan wel voor jou?

  • jean

    In openbare functies moeten ook franstaligen meertalig zijn idd. Of dat ooit volledig goed komt betwijfel ik ook. Waar geen wil is, is geen weg. De meertalige francophonen kunnen terecht in de privé. Waar ik werk zijn de franstaligen idd meertalig.

    Bref, ‘t gaat hier over openbare functies: de onkunde en onwil van bepaalde franstaligen mag de vlamingen niet in negatieve zin motiveren om zich idem te gedragen. Een minderheid kan zich nooit evenveel permitteren als een meerderheid. Vlamingen zijn erbij gebaat meertalig te zijn en daarmee spontaan uit te pakken. ‘t Is de beste overlevingsstrategie in de Brusselse habitat.

  • Albert Rosner

    @ Jean

    Er is een verschil tussen een openbare functie in een gemeentelijke of federale administratie, en een openbare functie in een gemeenschapsinstelling.
    In het ene vraagt men je bij indienstname of je tweetalig bent, in het andere vraagt men je enkel de taal van betreffende gemeenschap machtig te zijn. Logisch.

    @ Emmanuel

    Het toont
    “…dat we zelf in andere talen willen lezen… ”
    Hoeveel Nederlandstaligen kent u die vlot een boek in het Frans, Engels, Arabisch, Duits, Spaans, Portugees, Turks, Russisch of Roemeens kunnen lezen ?

    Alle gekheid op een stokje : de KVS en de TN zijn die naam waardig, maar de povere bibliotheek van de rue des Riches Claires en de iets minder povere van het Muntplein, dat is toch geen zicht voor de hoofdstad van Europa.

    Het toont vooral dat België geen ambitie heeft voor Brussel 😉

  • Lou

    Ik woon al 25 jaar in Brussel, en werk in een tweetalig bedrijf. Altijd weer moet ik vastellen, zowel privé als professioneel, dat het de vlamingen zijn die de moeite moeten doen om de franstaligen een eind tegemoet te komen. Telkens weer volstaat het dat er een franstalige in een gezelschap komt opdat iedereen plots frans spreekt. Ik heb het omgekeerde nog nooit meegemaakt. Wij moeten iedere keer maar weer frans spreken. Als we dat dan eens niet doen zijn we extremisten of fascisten, terwijl we uiteindelijk alleen maar doen wat zij al jaren doen. Maar ja, voor de meeste franstaligen betekent “tweetalig” zijn dat de vlamingen ook frans spreken. Nederlands is per slot van rekening voor hen alleen maar een raar curiosum, niet eens een echte taal.

  • jean

    @ Albert

    Ik vind dat allesbehalve logisch. Mss omdat ik dienstverlening bovengeschikt vind tgo. het verdedigen van zijn zogezegde identiteit.

  • @Lou, het is heel moeilijk nederlandstaligen te vinden, die bereid zijn jouw fouten te verbeteren. Hoe kan jouw nederlands dan vooruit gaan? Ook spreken veel Vlamingen enkel dialect (hetzelfde probleem hebben we trouwens in Zuidduitsland ook): Ik heb den indruk, dat in het Vlaams enkel de konsonanten (?) gelijk blijven, de vokalen kan je invullen als je wilt, je hebt er iedere keer een dialect in die het klopt. Als Vlamingen op televisie niet meer ondertijtelt moeten worden, wordt het eenvoudiger voor anderstaligen hun taal te leren.

    Bovenvermelde franstalige heeft 20 jaar lang op werk enkel Vlamingen ontmoet die weigerden met haar nederlands te praten waardoor haar nederlands niet heeft beter kunnen worden. Eerst sinds drie jaar of zo is er een nieuwe generatie jonge vlaamse collega’s die niet meer genoeg frans kunnen spreken en plots gaat het ook met haar nederlands vooruit.

  • Lou

    Malte,
    Dit is de klassieke uitvlucht van de franstaligen. Als puntje bij paaltje komt is het dus nog onze eigen schuld ook dat zij geen nederlands kennen. Sorry hoor, maar dat is me iets te gemakkelijk als excuus.

  • @Lou. Het is geen excuus, ik denk echter dat het probleem veelvoudiger is dan vaak gepresenteerd. Natuurlijk zijn er franstaligen die er te lui zijn om een andere taal te gebruiken, maar die vaststelling helpt ons niet vooruit.

    Iedereen weet dat het hoofdprobleem in het slecht imago van het nederlands bij de franstaligen zit (zie studies van VUBN en ULB ertoe). De franstaligen vinden het nederlands lelijk en wat men met een innere afkeer probeert te leren, leert men niet. En vijandelijke kommentaren van Leterme&Co. helpen dit imago niet bepaald vooruit.

    Het gaat recentelijk vooruit met de nederlandskennis van de franstaligen, zij het ook te langzam. Er zijn veelbelovende initiativen zoals Animation langues en de onderdompelingsscholen en de taalkursussen voor verkopers in de Nieuwstraat. Van deze drie initiatieven komt de eerste overigens uit La Louvière en de tweede uit Luik – van Walen gesproken.

    Ik heb ook de indruk dat Franstaligen van een hoog opleidingsniveau binnen zoals buiten Belgie hetzelfde probleem hebben als de Engelsen: Ze zijn zo precies en zo kritiek met hun eigen talen dat ze een andere taal niet durven te spreken voor ze hetzelfde niveau bereikt hebben (en dat zal zo natuurlijk nooit gebeuren :-)). Duistaligen en nederlandstaligen durven vroeger al in een vreemde taal te stotteren.

  • Albert Rosner

    Ik vind dat men in dit debat niet kan praten over Franstaligen, Nederlandstaligen, anderstaligen, en de diverse mentaliteiten in het algemeen.

    Men heeft hier duidelijk te maken met een gemeenschapsinstelling, en die zijn tot nader order gescheiden, zoals Henry Wilder hierboven vermeldt.

    Dat er een beetje hoffelijkheid is, is ok.
    Maar iedereen in z’n eigen taal bedienen in een gemeenschapsinstelling…
    dat kan een kruidenier doen om klanten aan te trekken.
    Klant is koning geldt niet in de bib, vermits de betalende klant uitsluitend de Nederlandstalige belastingbetaler is.

    In de HOB komt een zeer groot deel anderstaligen er niet vanwege een intrinsieke interesse in het Nederlands, maar enkel om de cd’s, dvd’s, internet e.d. die er veel goedkoper zijn dan in videotheken of bij de Franse Gemeenschap Passage44.
    Op zich is dit niet zo erg, maar het gebeurt wel ten nadele van Nederlandstaligen wiens geld hiervoor gebruikt wordt, en die vaak botsen op versleten of niet aanwezige cd’s en dvd’s, en waar door het succes en de openheid naar alle publiek ook geen stille leesplek meer mogelijk is voor de initieel bedoelde gebruiker, namelijk zijzelf als Nederlandstalige belastingbetaler.

  • jean

    In een gemeenschapsinstelling vertegenwoordigt men ook zijn/haar gemeenschap tgo. anderstaligen. ‘t Is dus een plek waar men aan het imago kan werken.

  • Ik heb ook de indruk dat Franstaligen van een hoog opleidingsniveau binnen zoals buiten Belgie hetzelfde probleem hebben als de Engelsen: Ze zijn zo precies en zo kritiek met hun eigen talen dat ze een andere taal niet durven te spreken voor ze hetzelfde niveau bereikt hebben (en dat zal zo natuurlijk nooit gebeuren :-))

    In verband hiermee heeft een taalkundige uit het zuiden van het land een ferme uiteenzetting gegeven op La Première. Die was het volkomen eens met bovenstaande uitspraak. Toen men Vlamingen ondervroeg in het Frans, antwoordden die meteen, hoe gebrekkig ook. Toen men aan Franstaligen vroeg of ze een beetje Nederlands kenden, kon men enkel wat uitspraken ontfutselen na herhaaldelijk aandringen. (En dat bleek in vele gevallen echt niet zo slecht…). Grootste factor was inderdaad de schroom om fouten te maken, ander fenomeen was de niet-ondertiteling van de anderstalige programma’s die Franstaligen een zekere achterstand tgo vreemde talen in het algemeen bezorgt. Voor dat laatste kunnen RTBF en RTL (op AB3 en AB4 is het hoofdzakelijk gezucht en gekreun) wel iets doen, maar we mogen niet vergeten dat, in tegenstelling tot de Vlamingen die nauwelijks nog Ned1,2,3 kijken, de Franstaligen in dit land toch nog een groot deel van hun televisieavond doorbrengen bij TF1 en France2.

    Les chaînes de l’Hexagone attirent près d’un tiers des téléspectateurs alors qu’en Flandre, la part de marché des chaînes hollandaises ne dépasse pas les 5 %.

  • @Albert: Nee. Er bestaat niet zoiets als “nederlandstalig belastingsgeld”. En zoals we met ons allen katolieke EN publieke scholen financeren, financeren we ook nederlandstalige EN franstalige bibliotheken. De Vlaamse regering calculeerd voor haar brussels cultuurbeleid een doelgroep van 300.000 mensen, daar zijn veel niet-nederlandstaligen bij, die dus ook van de HOB moeten kunnen genieten.

    Of wat moet ik dan zeggen, ons Duitstalig kultuurcentrum KUBI is helemaal niet door belastingsgeld gesubsidieert, van het “duitstalig belastingsgeld” geind bij ons 12000 duitsers, 1000 duitstalige Belgen en 2000 Oostenrijkers in Brussel en de rand zien we helemaal niks ervoor.

  • Karl

    Het is een feit dat vlamingen veel te snel overschakelen naar het Frans waardoor je als franstalige je talen dus niet kunt oefenen of leren.
    Ook is het zo da wanneer een franstalige probeert om nederlands te spreken, en dit niet zo goed lukt, een vlaming onmiddelijk zal overschakelen naar het frans ipv die persoon te helpen met zijn woordenschat.
    Doch heb ik enkel bedenkingen over wat hier boven allemaal geschreven hebben.

    1: Ik heb het moeilijk met het feit dat er zomaar wordt aangenomen dat die Mevr. weigede om Frans te praten. We hebben 1 versie gehoord maar voor het zelfde geld was die Italiaans Brut en onbeleefd. En ik kan er soms inkomen dat me dan gaat dwarsliggen
    (wetende dat die hobmedewerkers soms veel mogen incasseren)

    2: Als ik in een Franstalige instelling ga, word ik in het frans bediend, ook al praat ik Nederlands. Ik ga dan niet zitten mopperen omdat men mij niet verder wilt of kan verderhelpen in het nederlands. Ik ga zeker niet verkondigen dat ze daarom niet sympathiek zijn.

    3: Waar ik soms een probleem mee heb is het gedrag van sommige expats. Men verblijft hier voor een geruime tijd, zelf voor een lange tijd maar men doet hoegenaamd geen moeite om de gebruiken of de gevoeligheden van een bepaalde plaats te kennen. Dan is het ook niet verwonderlijk dat men dan op onbegrip botst.
    Dit is niet alleen in belgie zo dit is in vele landen zo.

    Doch vind ik het belangrijk te vermelden dat, mocht de klant echt geen Nederlands spreke men die klant idd in een andere taal moet verderhelpen
    Zowel in Nederlandstalige instellingen als in Franstalige als in engelstalige instellingen.

  • Pingback: Ils sont bien gentils, ces flamands! at BrusselBlogt()

  • Pingback: librarian.be : Ils sont bien gentils, ces flamands!()

  • Martine

    Dat sommige (of zelfs veel) franstaligen geen Nederlands spreken stoort mij eigenlijk helemaal niet. Ik vind niet dat iedereen per se een talenknobbel moet zijn. Wie graag en goed talen leert of sinds zijn kinderjaren verschillende talen kent, heeft geluk, maar wie niets voelt voor het aanleren van andere talen of het daar heel moeilijk mee heeft, hoeft voor mij die inspanning niet te leveren. Zo’n persoon zal dan wel andere troeven en talenten hebben en kan zich dan best daarop toeleggen. Uiteraard leef je privé en professioneel in overeenstemming met je kennis en je competenties, maar of dat nu talen zijn of iets anders, maakt toch niet uit? Waarom daar telkens weer een politiek discours aan koppelen?
    De aangehaalde ergernissen zeggen meer over het “geërgerd zijn” dan over taalpolitiek. Misschien kon u, Emmanuel, die Italiaanse dame sowieso niet luchten of ze nu in het Frans, Chinees of Nederlands wel of niet aangesproken wou worden?
    Als we dan toch al gaan abstraheren naar “culturele” gevoeligheden, dan zou ik hier willen vertellen dat, als ik Nederlands spreek in het bijzijn van Franstaligen of Walen, ik vaak de indruk heb dat ze vol bewondering denken “ze kan het toch maar. Het zou leuk zijn moest ik het ook kunnen”, terwijl ik in de tegenovergestelde situatie heel dikwijls de indruk heb, dat Vlamingen in wiens bijzijn ik in het Frans bezig ben negatieve stralen van haat, en woede, en verontwaardiging uitzenden over het feit dat ik durf Frans spreken, over het feit dat ik verraad pleeg door over te schakelen naar het Frans en over het feit dat Frans überhaupt bestaat.
    Als ik overschakel van één taal naar een ander ben ik ingesteld op automatische piloot en voel mij zo goed als nooit beledigd of verontwaardigd of gefrustreerd. Ik vind het fijn dat ik het kan, maar eis niet dat iedereen het moet kunnen.
    Martine, een tweetalige Brusselaar

  • Mr.Jang

    @ Martine:
    Ik aanvaard vlot dat niet iedereen een talenknobbel is en zal nooit iemand nakijken die slechts gebrekkig de andere landstaal kent. Een andere taal spreken is inderdaad niet aan iedereen gegeven. Maar de intentie om de taal van de andere te spreken maakt al veel goed. Als niemand de moeite deed de taal van de andere te leren, hoe zouden we dan nog met elkaar kunnen communiceren?

    Wat betreft de Italiaanse dame in kwestie, inderdaad, ik mocht haar niet.

    In tegenstelling tot jouw ervaring, heb ik nog geen boze blikken van Vlamingen gekregen omdat ik Frans spreek met Franstaligen. Betrof die ervaring van jou Vlamingen uit Brussel of uit de rest van Vlaanderen?

    Tot slot, het is leuk om andere talen te spreken en zichzelf erin te vervolmaken. Toch zijn er ook situaties die ik het liefst in het Nederlands afhandel. Ik denk met name aan een doktersbezoek of de ondertekening van een verkoopsakte. In het eerste geval gaat het om je gezondheid. In het tweede geval om een juridische verbintenis die je voor jaren zal binden. In beide gevallen zou een misverstand grote gevolgen kunnen hebben.