Waar spreekt men nog Brussels?

Ah, het Brussels dialect, het is zo’n schone taal, maar ze is zo weinig te horen. In West-Vlaanderen spreekt haast elke inwoner een of andere vorm van streektaal. Maar in Brussel? Mijn ouders waren zo goed om mij Algemeen Nederlands te leren. En nu kan ik alleen maar met verlangen en bewondering luisteren naar ‘plat’ Brussels.

Gelukkig zijn er nog initiatieven als Ara vzw met hun Weik van ‘t Brussels, de Academie van het Brussels of de cabaretgroep ‘t Crejateef Complot. Die laatste zag ik gisterenavond aan het werk in Eetcafé Het Warm Water (‘t Werm Woeter). Al zolang dat eetcafé bestaat (sinds 1993), brengt het Crejateef Complot er cabaretshows in het Brussels. En dat is toch elke keer weer genieten van dat knappe taaltje.

In hun nieuwste show (V)Raaien es plezant – die ik zou klasseren onder de noemers gezellig en amusant – staan thema’s als Brussel, transport en erotiek centraal. Wie van Georges Brassens houdt, wordt verwend met enkele Brusselse vertalingen van zijn leekes, de meeste gezongen door de mooie stem van Huub (Tsjip) Rondou.

Crejateef Complot zingt BrassensDe filosofie van de groep is dat je Brussels het best kan leren door mee te zingen. Elke toehoorder krijgt dan ook een boekje met teksten. Maar makkelijk is anders, als je die nummers nog niet eerder hoorde. Gelukkig heeft het Crejateef Complot ook cd’s, waar de teksten ook bijzitten.

De voorstelling (V)Raaien es plezant kan je nog tot 6 juli bekijken in Het Warm Water (reservatie verplicht).

Ook kan je in Het Warm Water deelnemen aan een kennismakingssessie van een Conversatietafel in het Brussels op 10 juli om 20 u.

Ara begot!

Share

AboutTineke

Tineke Van Engeland. 34 jaar. Woont met haar vriendin in het centrum van Brussel, tussen Beurs, Brouckère en Muntplein. Is actief bij het Regenbooghuis en Transitie Brussel. Werkt rond duurzame consumptie. Schrijft graag over duurzaamheid, winkels, lijstjes, het Anspach Center, holebi's, fotografie,... Heeft een eigen site met blog, fotoblog en fotogallerij: www.fototineke.be.
  • Het is waar dat de teloorgang van het Brussels misschien uitgesprokener is dan die van andere dialecten. Maar maak je geen illusies: ook de dialecten uit andere streken zijn min of meer aan het vervlakken. Het wordt meer een ‘eenheidsworst’. Het gebruik van de ‘tussentaal’, het ‘verkavelingsvlaams’ neemt toe.

    Tot 2001 woonde ik in Antwerpen. Ik heb nooit echt plat Antwerps gesproken, maar thuis, onder familie en vrienden sprak ik natuurlijk dialect. Als ik nu in Antwerpen kom, dan valt het me op dat ik platter spreek dan de meeste huidige Antwerpenaars. Dat vond ik eerst eigenaardig. Waarom zou ik immers ineens platter gaan spreken? Tot ik plots doorhad dat ik niet platter ben gaan spreken, maar dat de Antwerpenaars van tegenwoordig minder plat spreken. Mijn eigen Antwerpse dialect is echter niet geëvolueerd omdat ik er niet meer dagelijks mee in contact kom.

    Anderzijds stel ik vast dat ik af en toe Brusselse woorden of uitdrukkingen gebruik. Niet te vergelijken met de taal van de echte Brusselaar natuurlijk (voor zover die nog bestaat). Maar je neemt dus wel dingen over.

  • tommy1975

    Om het Brussels wat te oefenen, koop eens de Brusselse Kuifjes. Het gehaam van de Licorne, of De Bijous van Castafiora. Erg amusant, zeker als je ze luidop uitspreekt, na 3 albums na elkaar voor te lezen heeft m’n vriendin de scheiding aangevraagd.

  • Tom

    “In d’environs van chez Poje” is ook een leuke stripreeks. Gaat over een Brusselse caféuitbater. De taal is Marols (Brussels Frans op z’n Brussels)

  • * De voor mij legendarische maar nog levende Bobbejaan Schoepen in ‘t Brussels met het lieke : “Pompier van Brussel Zuid” (1962) :
    http://www.bobbejaanschoepen.be/muziek/Pompier.mp3
    🙂

    * Meer over het Brussels op Wikipedia:
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Brussels_(dialect)

  • He, bedankt allen voor de tips aan strips, muziek en links in/over de Brusselse streektaal.

  • stef

    hi

    tof da lieke van bobbejaan schoepen. Tblijft nen held. 🙂

  • De Lange Jojo heeft nogal wat “leekes” geschreven. Sommige werden heruitgegeven op CD (“grootste successen” of zoiets) en zijn verkrijgbaar bij Media Markt op de Nieuwstraat.

    Tussen haakskes, het “Brussels” van Bobbejaan Schoepen lijkt mij toch bijzonder weinig authentiek…

  • tommy1975

    Bobbejaan Schoepen

    Van alle vrije beroepen, is het mooiste Bobbejaan…

  • stef

    Ja Bobbejaan is dan toch ook nen Antwerpenaar ask me ni vergis. Zou nu nimeer mogelijk zijn, een Antwerpenaar die Brussels wil zingen.:-) lol

  • Nick

    Er zijn nog altijd initiatieven om het toch een beetje levend te houden…

    Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan het poppentheater ‘Toone’…Is meer het franstalig Brussels, maar Brussels.

    Een jonger voorbeeld is bijvoorbeeld een nieuwe studentenvereniging, Woltje, genoemd naar het poppeke van toone…
    http://www.toone.net

  • Nick

    sorry, bovenstaand adres is blijkbaar veranderd in http://www.woltje.net

  • pogonus

    Voor wie weinig tijd heeft (zoals ik) : het rubriekje in Brussel Deze Week, waarin Freddi Smekens een Brussels woord of gezegde uiteenzet, is altijd heel geestig en leerzaam. Zijn column is opgesteld in heel snedig Nederlands, doorspekt met rauwe Brusselse citaten. (Smekens is dus “perfect tweetalig”.) Daarbij valt mij telkens op dat het Brusselse dialect zich vrij gemakkelijk laat neerschrijven: als je alles letterlijk voorleest, klinkt het vanzelf Brussels (tenminste in mijn Oost-Vlaamse oren).

    Daarnaast heb ik mij ook het zakboekje “Brussels” van Assimil aangeschaft: best interessant, al leer je er geen vloeiend Brussels mee spreken.

    Wie van huis uit al een Vlaams dialect actief of passief kent (geen Limburgs, want dat is een aparte categorie), heeft toch al een troef op zak om de Brusselse spraakkunst beter aan te voelen, want zoals bekend, is het Algemeen Nederlands grammaticaal veel armer dan onze dialecten. De zogenaamde “tussentalen” hebben nog veel van die grammatica bewaard, al constateer ik ook daar de laatste decennia een verschraling en convergentie, behalve misschien in West-Vlaanderen.

  • >>
    >>sorry, bovenstaand adres is blijkbaar veranderd in http://www.woltje.net
    >>
    Iel jucht dadde, Baa Woltje spreike waaile nog allemoel schuun Brussels. Weedad ons in akse wilt zeen moot mo afkomme nor de plantaach van de Meybuum, den neigenste ogustus, et au sinon es de kans gruut da g’ons kunt vinne in ‘t staminei den “Imaige de Nostre Dame”.
    Santei allemoel!

  • flupke

    maskes joejens en kadeikes

    binnekeut es er en tehoeterstuk in’t brussels
    ” ambras op de vismet” ma gedagt ni te misse vè het brussels dialect te huure

    as ge “ambras op de vismet” zukt op goegel vind ge wel ne link no den tehoeter vè ploche te kuupe

    allè salut en de kost en de wind vanachter en a broek vol eitsoep !!

    flupke

  • Jobe

    heeft er iemand de originele brusselse versie van “Le corbeau et le renard” van La Fontaine ? We hebben er een getekend Virgile maar die is te franstalig.

  • Tom

    in de HOB is een boek met brusselse sprookjes. (in de rubriek “Brussel” achteraan de bovenste verdieping. Rechterkast op de hoek, een van de onderste planken)

  • Tom:

    in de HOB is een boek met brusselse sprookjes. (in de rubriek “Brussel” achteraan de bovenste verdieping. Rechterkast op de hoek, een van de onderste planken)

    Het zou wel eens kunnen dat je in het volgende boek vindt wat je zoekt:

    Fables / door Jean De la Fontaine ; vert. door Oscar Starck en Louise Claessens. – Bruxelles : Lojipe, 1992. – 217 p. : ill. – ISBN 2-930007-02-8.

    Inderdaad in de genoemde “Brussel-hoek”: verdieping: + 1 | Brussel | FRAN POEZIE FONT. Exemplaar momenteel aanwezig.

    Je kunt zelf zoeken via BruNO.

  • Patrick Vanhoucke:

    Het zou wel eens kunnen dat je in het volgende boek vindt wat je zoekt:

    Fables / door Jean De la Fontaine ; vert. door Oscar Starck en Louise Claessens. – Bruxelles : Lojipe, 1992. – 217 p. : ill. – ISBN 2-930007-02-8.

    Of kijk anders eens op deze pagina van uitgever Lojipe.

  • Tom

    ach, ‘BruNo’ is no match voor ‘Tom’. ‘BruNo’ weet niet eens te vertellen welke plank het is, ‘Tom’ wel! 😉

    OK, het ISBN-nummer kende ik niet, op dat vlak wint BruNo wel 🙂

    @ Patrick: hoe lang duurt het voor gedoneerde boeken toegevoegd worden? Ik heb vorig jaar een (engelstalig) boek gedoneerd, maar vind het nergens terug. En BruNo zegt mij steeds dat Engelstalige boeken nog niet in de catalogus staan.

  • Tom:

    @ Patrick: hoe lang duurt het voor gedoneerde boeken toegevoegd worden? Ik heb vorig jaar een (engelstalig) boek gedoneerd, maar vind het nergens terug.

    Wie een boek (of meerdere boeken) aan de bibliotheek schenkt, vult een formulier in. Zo gaat het althans als alles verloopt zoals het hoort. De bibliotheek behoudt zich het recht voor om schenkingen niet in de collectie op te nemen, maar ze bijvoorbeeld in een tweedehandsverkoop aan te bieden of ze zelf terug aan liefdadige doelen weg te schenken. Redenen waarom een vakreferent (dat is degene die een bepaald onderdeel van de collectie beheert) beslist om een boek niet in de collectie op te nemen kunnen bijvoorbeeld zijn dat het boek zich al in de collectie bevindt, dat het exemplaar niet meer “fris” genoeg is, dat (bij non-fictie dan) de informatie die erin staat niet meer actueel is, dat het boek niet in de collectie past (bijvoorbeeld omdat het een zelden gevraagd onderwerp betreft, omdat de uitgave te “academisch” is voor een openbare bibliotheek)…

    En BruNo zegt mij steeds dat Engelstalige boeken nog niet in de catalogus staan.

    Nee, dat zegt BruNO niet. BruNO zegt letterlijk: “Voorlopig is alleen een Nederlandstalige versie van onze catalogus beschikbaar. Aan de vertaling in het Frans en het Engels wordt gewerkt. Wij danken u voor uw begrip.”

    Die tekst staat in lichtgrijs ook in het Frans en het Engels vermeld. Met “alleen een Nederlandstalige versie van onze catalogus” wordt bedoeld dat de interface (de menu’s, de zoekknop, de tekstjes die bij de beschrijvingen staan…) momenteel alleen in het Nederlands beschikbaar is.

    De catalogus bevat dus wel degelijk anderstalige werken. Zoek maar op een willekeurige bekende Franse, Engelse, Spaanse… auteur of titel.

    Momenteel hebben wij jammer genoeg niet de personele middelen om de interface in het Frans en/of het Engels te vertalen. Omwille van de manier waarop de catalogus geconfigureerd moet worden is het ook niet mogelijk alle te vertalen teksten aan een extern vertaalbureau te bezorgen. De vertaler zou dan eerst moeten weten hoe de catalogus geconfigureerd wordt (m.a.w. wij zouden de vertaler moeten opleiden om de catalogus te configureren). Uit de ervaring die ik heb blijkt dat je voor dergelijke vertalingen altijd moet zien in welke context de teksten zijn gebruikt. Het zou dus ook geen zin hebben om een externe vertaler louter een lange lijst van te vertalen tekstjes te geven.

    Op termijn zullen wij zeker werk moeten maken van een gebruiksvriendelijkere catalogus. Een intern onderzoek heeft uitgewezen dat onze huidige catalogus in een aantal opzichten niet intuïtief genoeg is om te voldoen aan de kwaliteitseisen die onze klanten verwachten. Meer kan ik hierover op dit ogenblik echter nog niet vertellen. Ik hoop dat je daarvoor begrip hebt.

  • flupke

    awel maskes joejens en kadeikes,ik ben het tehoeterstuk “ambrass op de vismet” goen zeen,tes effenaf tof en in’t plat brussels,ni te misse !!!!

    tot zeens

    flupke

  • kk69

    In mijnen tijd was er een groep die in ‘t brussels liekens zong. Als ik mij niet vegis moet dat “‘t leeg plafond” geweest zijn of zoiets. Er was onderandere een numéroke over nen “cowboy Jo”. Als er iemand daar iets over weet of liedjes heeft wil ik ze graag hebben. Maar misschien bestaat dat groepje nog altijd ergens in de catakomben van Brussel. Mijn adres “kk69@edpnet.be. Allei salukens hé mannekes.

  • Tom

    Lowee Van ‘t Lieg Plafond

  • bekanst en aa mei

    Awel meikes en peikes,

    ‘kbenne kik kontent van ne ki veneir zun brussels te kenne leize. Kommekik oit Anderlecht, allei eigelek van Neepei en ‘kwuun na allank in olland. Asse kik nor hoois kom den spreikkek wel me ma ma en me ma pa brussels mo skrijve doon nek ni zu veul in’t brussels en ee verstoin ze da zeijkers ni.

    En en effet da was Lowee van’t lieg plafon.

    Allei as ter nog meer mense zein dee brussels willen babbelen den moten ze da loete weite kzou da wel plezant vinne ve vantijd zu neki te babbelen.

    slau en de kost van ma !

  • Awel joenges en maskes, as ge nog ne kie brusseleirs wilt oeire spreike of zinge moerre mo ne kie leustere no maain leekes .
    Oftewel op dane sitte van maaispees,www.myspace.com/phlupke, oftewel in de strootte van Brussel of op in of ander fiest of fancy fair wo dadek es een bekke kom zinge en zievere .
    En ja, tes woo, ‘k zen nog ne reskapee van da radioprogram ‘t Lieg Plafond wo dadek meh maain mazeekgroep “d’Oillestroat” spelde in de joorre 70,oemdadde we nen ieste praais gewoone adde meh ons leeke “‘k zeen geire bieste” .

    Tot ien van deis.
    De wint vanagter en de zonne vanveu.

    Phlupke…en de Metteko’s

  • Roland

    Bobbejaan heeft Brusselse roots : zijn “moema” was een rasechte Brusselse. Dus zijn Brussels is zeker niet het taaltje van een Antwerpenaar.

    Maar in sommige opnames hoor je ook vaak een Hollands aksent : dat komt door zijn huwelijk met zijn Joseke (al meer dan 45 jaar trouw samen).

  • Maria coenen

    Hallo,

    Ik doe weldra een brusselse bar open aan de beurs…

    Iemand een leuke naam, een maand gratis pintjes voor de winnaar!!!

    Marieke

  • Tom

    De Coene Ridder
    B(E/O)URS(E)
    Le Broebeleir
    De Kastaar
    De Straton
    Schelen arrangé
    Uit den drasch
    Ceci n’est pas un pub

  • Wat voor bar en waar aan de beurs? Er zijn er daar al zoveel en de naam kan wel enigzins afhangen van het type, chique, bruin, volkscafé, desnoods eetcafé, enz.

    Ook de ligging is belangrijk me dunkt.

  • Pingback: » Blog Archive » verzin een naam en win pintjes()

  • wat heeft maria precies nodig?
    dat kan je herbeluisteren in bruno.fm. (http://www.bruno.fm)

  • Pingback: Een naam verzinnen, en pintjes winnen. at BrusselBlogt()

  • Voile metteko
    Schieve lavabo
    Den architek
    Krabbekoker
    Pottepei
    Boesjterink
    DA zen allemoal echte brusseleirse nome veu nen echte brusselse café.
    En as ge wilt komme kik is zinge in’t brusselsin ave café.
    Nen apersu op http://www.myspace.com/phlupke

    En maainen elektrikken bwat-o-letter : phlupke@versateladsl.be

    Salut en de kost

    Phlupke, brusseleirse rocker en strootmuzekant en oek cafémuzekant

  • Rik

    Waar spreekt men nog Brussels? Waar anders dan in de Brusselse volkstuintjes!
    Ik was afgelopen weekend gaan fietsen in en rond het Laarbeekbos en ontmoette daar een echt volkstuinder van het actiecomité LaarbeekbOOs/Laarbeek aux abois.
    De beste man verontschuldigde zich omdat hij geen Nederlands sprak; hij was un francophone.
    Om vervolgens een gloedvol betoog af te steken over zijn patataten en ajuinen……… in een taal die ik, als taalkundige, niet anders kon benoemen dan “Brussels”.
    Puristen, zoals de zangers van Et Krejateef Komplot, al joêre weireldbekend in Brussel en oemstreike, zullen ongetwijfeld met de oren geflapperd hebben als een verdwaalde vleermuis, maar voor mij was dit “Brussels”.
    Een pidgin, sabir, creooltaal in de taalkundige betekenis van het woord.
    En bovendien ten dienste van een goed doel: het behoud van een echt laboratorium van intergenerationeel en intercultureel contact, Brussel in het klein zeg maar.
    Kijk ook eens op:
    http://www.ipetitions.com/petition/LaarbeekbOOs/

  • Mark van ‘t Crejateef Complot

    de moema van Toots Thielemans
    de moema van Bobbejaan
    de moema van Hergé
    Allemoe Brusselesse

  • … en welk café heeft ze nu een jaar geleden geopend?

  • sven

    bobbejaan was van boom
    maar zijn moeder was een rasechte brusseles…zu veir es da na uuk wee niet

  • Wet er nog iemand iets van da veraal van da ” dronken (zat ) muizeke ,
    in den tijd hoort in “‘t leeg plafon ” mor niemer terug te vinden .
    Da zou’kis geere terug oren …….
    As da moest kunne , Me dank . De Karel

  • Ik zen ‘n ket van Brussel geboren in schoorbeek en 40 moet lang bij de woutekiet van Brussel gewerkt as agent-special en bij de brigade de moeurs on de Noord bij de scoen maskes’ naam woen ik bij malines’ mi niet op mij plos’nog en geluk ik hem nog altijd mijn mokske al 81 oud es ze me we klappe nog als dogen over brusselden bas-fond of de ma rollen van tijd hem me we nog ons trontjes inde oegenen dan drougen we onze smikkkel af met het eivrigse van ons hand. wat WA Brussel tof