Nederlandstaligen in Brussel

Vandaag in De Standaard

Nederlands als thuistaal verliest terrein in Brussel
BRUSSEL – Het aantal mensen dat het Nederlands als thuistaal heeft, vermindert in de hoofdstad Brussel.

Van onze redacteur

Nog 7 procent van de Brusselse bevolking heeft het Nederlands als enige thuistaal. 8,6 procent heeft het Nederlands en het Frans als thuistaal. Dat zijn er samen 15,6 procent. Vijf jaar geleden (2001) was dat nog bijna 20 procent.

56,8 procent heeft uitsluitend het Frans als thuistaal; 11,3 procent combineert het Frans met een andere thuistaal.

16,3 procent heeft uitsluitend een andere taal dan die twee als thuistaal; in 2001 was dat 19,7 procent.

Dat blijkt uit de tweede taalbarometer, het onderzoek van BRIO, het studiecentrum van de VUB over de talen in Brussel.

Dat onderzoek leert ook dat de (goede tot uitstekende) kennis van het Nederlands lichtjes achteruitgaat en dat het Nederlands intussen voorbijgestoken is door het Engels (goede tot uitstekende kennis).

De ‘totale’ kennis (van ‘zwak’ tot ‘uitstekend’) van het Nederlands blijft wel stabiel. Het gebruik van het Nederlands neemt wel toe. Vlaams minister voor Brussel, Bert Anciaux, is tevreden dat het Nederlands zich in het almaar pluricultureler wordende Brussel kan handhaven.

Het VUB-onderzoek leert voorts dat anderstaligen en nieuwe tweetaligen die Nederlandstalig onderwijs volgen, veel meer het Nederlands zullen gebruiken in de contacten met vrienden.

Onderzoeker Rudi Janssens signaleert ook dat in het verenigingsleven het taaltoebehoren minder doorslaggevend wordt. Er zijn meer aansluitingen bij sportclubs die een andere taal dan de eigen taal hanteren of die twee- of meertalig zijn. Men sluit ook vaker aan bij verenigingen die niet tot één taal behoren, zoals Greenpeace of buurtcomités.

Het gebruik van het Nederlands in de contacten met de administratie en in de gezondheidszorg is ook toegenomen. De Nederlandstaligen gebruiken in hun contacten met de administratie in 60 procent van de gevallen het Nederlands. Vijf jaar geleden was dat maar 50 procent. Tweetaligen Frans-Nederlands gebruiken nu in 10 procent van de gevallen het Nederlands voor die contacten, vroeger maar in 4 procent.

In de reclame neemt het gelijktijdig gebruik van het Nederlands en het Frans af ten voordele van het Frans of de combinatie Frans-Engels. In de horeca daarentegen neemt de eentaligheid Frans af, ten voordele van Nederlands-Frans en Nederlands-Engels.

Onderzoeker Janssens stelt ook vast dat de erkenning van de tweetaligheid als onderdeel van de Brusselse identiteit toeneemt. De opvatting dat de kennis van het Nederlands belangrijk is om werk te vinden, groeit, maar het onderwijs lijkt dat onvoldoende te ondersteunen, zegt hij.

Janssens meldt ook nog dat 8 procent van Nederlandstaligen in Brussel zich geen Vlaming wil noemen. Dat lijkt voor hen een erg politieke connotatie te hebben.

Nederlandstaligen in Brussel hebben een ruimer mediagebruik dan degenen die een andere taal hanteren. Zij putten hun informatie uit meertalige bronnen, de anderen doen dat veel minder. Die anderen kijken wel naar andere zenders, maar dan vooral voor films, niet voor informatieprogramma’s.

www.briobrussel.be

Share
  • ‘Janssens meldt ook nog dat 8 procent van Nederlandstaligen in Brussel zich geen Vlaming wil noemen’.

    Een Brusseleir is geen Vlaming 🙂

    In publiciteit lijkt me dat doorwegen van het Frans nu (jammer genoeg) wel logisch: Als je publiciteit in het Frans staat lezen de Nederlandstaligen het wel als het hen interesseert, druk je enkel Nederlandstalig (zoals ik doe) krijg je bakken kritiek dat het niet tweetalig is. Tsja.

  • Wat dit werkelijk betekent is dat de toekomst van het Nederlands in Brussel heel mooi kan zijn en afhangt van de anderstalige Brusselaars. In die context is het duidelijk dat de opruiende klein-Vlaemsche retoriek van – au hasard – een Brigitte Grouwels hoogst onproductief is. Brussel kan een Nederlandstalige stad blijven op voorwaarde dat de Brusselse Vlaming plaats maakt voor de Nederlandstalige Brusselaar.

  • Pieter

    “Janssens meldt ook nog dat 8 procent van Nederlandstaligen in Brussel zich geen Vlaming wil noemen”

    Niet zo vreemd met de aanwezigheid van 10.000 Nederlanders in Brussel.

  • Tom

    waren het geen 5.000 nederlanders?

  • Zich geen Vlaming noemen? Als de VRT aan berichtgeving doet, slaan ze daarmee systematisch Brussel over. Nochtans is het de zender voor de Vlamingen.
    Ook in de berichtgeving voel ik mij niet thuishoren bij de Vlamingen …

  • Albert

    De Standaard benadrukt dat Nederlands als thuistaal vermindert, maar vergeet in de titel volgend gegeven : “De ‘totale’ kennis (van ‘zwak’ tot ‘uitstekend’) van het Nederlands blijft wel stabiel.”
    Gezien Brussel op relatief korte tijd geëvolueerd is naar meer dan 50 % inwoners migranten of van recente migrantenafkomst (expats incluis), lijkt mij dit gegeven bijzonder positief.
    Eerder onderzoek van Janssens wijst er ook op dat zowat 80 % van de inwoners van het Brussels Gewest vragende partij is voor één of andere vorm van twee- en/of meertalig onderwijs.
    Als je bedenkt dat de Vlaamse Gemeenschap in Brussel “slechts” voor zowat 25 % zorgt voor onderwijs dat tot goede Nederlandstaligheid leidt… zou het niet hoog tijd zijn dat ze haar verantwoordelijkheid neemt en met de Franse Gemeenschap tweetalige scholen opricht om alle Brusselaars kennis van het Frans, het Nederlands, en het Engels op een degelijke manier mee te geven ?

  • Susie

    Helemaal akkoord voor meertalig onderwijs!
    Maar:
    – hoe overtuig je de franstaligen?
    – via een rotatiesysteem van drietalige leraars? Waar ga je ze vinden als er sowieso een tekort aan leraars is (en niet alleen in Bruksel)?

    Susie (leraar)

  • Pieter

    Het meertalige onderwijs bestaat allang in Brussel. Op bijna alle Nederlandstalige scholen (let op, bijna 30 % van onze ketjes tussen 6 en 12 bevindt zich in het primaire nl onderwijs) is de instructietaal Nederlands en de schoolpleintaal Frans. De Europese scholen va de EU die onderwijs geven aan meer dan 10 % van alle Brusselse leerlingen, zijn onderverdeeld in taalsecties waarin in ieder geval iedereen die afstudeert geacht wordt minstens twee maar vaak drie Europese talen vloeiend te spreken. Buiten de officiele Europese Scholen (straks vier)zijn er nog zo’n 30 andere internationale scholen in Brussel en de Rand die vaak een uitheemse taal als instructietaal gebruiken en het Frans (en vaak ook het Engels) er met een immersiesysteem er meedogenloos in stampen.
    Als er een Europese stad geobsedeerd is door taal, en de ouders door taalonderwijs, dan is het wel Brussel. Als er een stad is met een gevarieerd aanbod in school-instructie-talen dan is het Brussel.
    En guess what….Men maakt er massaal gebruik van!

  • sven

    ik ben van willebroek en ik ben ook geen vlaming,ik ben een brabander

  • Frank

    Ik ben geboren in Gent en mijn moedertaal in Nederlands. Ik woon nu al 10jaar in Brussel. Ik voel mij Belg geen Vlaming.

  • stephano

    ik heb franstalige vader en nederlandstaliger moeder maar voel me vlaming

  • Johnnyboy

    Limburger uiteraard 😉

  • susie, het zijn niet de franstaligen die je moet overtuigen van het nut van meertalig onderwijs. Zij organiseren al jaren ‘immersion’ in nederlands en engels. Het is vlaanderen die hier achterop loopt en vecht tegen haar eigen geschiedenis. Geen enkele traditionele vlaamse partij is voor meertalig onderwijs maar blijft integendeel hameren op de vlaamse zaak en het belang van het nederlands…nu heb ik niks tegen eentalig onderwijs…in een eentalige stad maar aan dat beeld voeldoet Brussel niet. Brussel heeft een aangepast onderwijs nodig en dat is niet de huidige politiek waarbij franstalige scholen en Nederlandstalige scholen in dezelfde vijver vissen. We moeten naar een Brussels meertalig onderwijs, nah !

  • seppe

    Wat een kortzichtige mening Frederic.

    Het Franstalig onderwijs in Brussel en Wallonië is van bedenkelijke kwaliteit. Zelfs leerkrachten zeggen dat het een puinhoop is.
    Dat weten jullie allemaal. Ook de vakken Nederlands worden er niet serieus genomen. Iedereen die een beetje Nederlands kan, mag er aan de slag. Het vak Frans is in Brusselse en Vlaamse scholen veel belangrijker dan men zou denken. Wie steeds buist voor Frans kan zich aan een B of C-attest verwachten.

    Wat het Franstalig onderwijs moet doen is het Nederlands als volwaardig en delibererend vak beschouwen. Zo eenvoudig kan het zijn. En niet met allerlij taalbaden, en flauwe projecten. Woordenschap, spelling en mondeling goed onderwijzen laten wegen op de schoolresultaten is de eenvoudige oplossing.

    Waarom gaan vele franstaligen naar het Nederlandstalig onderwijs?
    Omdat ouders willen dat hun kinderen Nederlands leert. Wat dus wil zeggen dat ouders het Franstalig onderwijs niet associëren met een goede opleiding in Nederlandse taal.

    Stop dus met nutteloze, betuttelende projecten! Neem een vak serieus en de leerlingen zullen het instuderen. Ik ben goed tweetalig, spreek thuis geen Frans en heb het allemaal op school geleerd. Als je het niet haalde voor het vak Frans kon je het wel schudden.

  • Pieter

    1) het nl onderwijs in Brussel kan zich geen meertaligheid permitteren. In het huidige systeem moet al een behoorlijke krachtsinspanning worden geleverd door leerling, docent en ouder om aan het eind van het secundaire onderwijs het nl taalniveau naar een acceptabel niveau te tillen.
    Het nl onderijs in Brussel doet een “hell of a job”, niet te veel aan prutsen.
    2) Het Franstalig onderwijs in Brussel is behoorlijk goed, afhankelijk van welke school in welk gedeelte van de stad.
    Maar om Nederlands te leren , ga je niet naar de Franse school natuurlijk.

  • waarom is mijn pleidooi voor een brussels onderwijs kortzichtig, seppe? Jij blijft redeneren in een mooi afgebakend onderscheid tussen de Franse gemeenschap en de Vlaamse gemeenschap in Brussel. Ik vind dit artificieel en geldverslindend. We kunnen ons onderwijsaanbod veel rationeler organiseren en dankzij een echt Brussels onderwijs een Brussels gemeenschap doen ontstaan. Ik zou ook niet het hele Franstalige onderwijs over dezelfde kam scheren noch de immersieprojecten afdoen als amateuristisch. Met de kennis van het Frans van de jonge Vlamingen is het ook niet meer zo schitterend gesteld.

  • Steve

    “En niet met allerlij taalbaden, en flauwe projecten. Woordenschap, spelling en mondeling goed onderwijzen laten wegen op de schoolresultaten is de eenvoudige oplossing.”

    Ik hoop voor jou dat jij niet op een of andere manier in het onderwijs staat, want dan heb je wel een totaal verkeerd beeld van de realiteit. De tijd dat we een taal puur en theoretisch leerden uit boekjes is voorbij (en heeft ook nooit echt gewerkt). In een uithoekje van de provincies volstaat dat soms misschien nog, maar niet in een meertalige omgeving als Brussel. Daar is veel meer nodig: praktisch gebruik van de taal, dagelijks spreken en horen. Niets beter voor de ontwikkeling van een ‘vreemde’ taal dan les krijgen in die taal, en/of bijvoorbeeld naar een sportclub/verenging gaan waar die taal gesproken wordt. Immersie werkt.

  • Piet de Jong

    Brussel is van oorsprong een Nederlandstalige stad !