Raak in de roos te Etterbeek, bis

Eind januari heb ik in deze kolommen kritiek gespuid op het gloednieuwe tweetalige maandblad van de gemeente Etterbeek. Tweetalig? Het Nederlands van het krantje was van een abominabele kwaliteit: soms ronduit onbegrijpelijk, veelal omslachtig en incorrect, consequent onaantrekkelijk. Deze week zat het septembernummer in de bus. Is er beterschap merkbaar na zes edities?

Ja en nee. Het taalgebruik is niet meer rampzalig, maar het blijft middelmatig. Het wollige ambtelijke jargon, dat ook in de originele Franse versie zit, domineert. Burgemeester De Wolf wordt bijvoorbeeld geciteerd met een uitspraak over de noodzaak van een nieuw gemeentehuis. De zin telt maar liefst 78 woorden en zeven bijzinnen. De hoofdzin blinkt uit door vaagheid:“Het optrekken van een nieuw Gemeentehuis is uiterst relevant.”

Verder heb ik in het blad twee knoerten van dt-fouten gevonden: “een jonge vrouw die verslaaft raakt” en “zoals de Europese Commissie aanmoedigd”. De splitsing van woorden gebeurt bijzonder avontuurlijk: “informaties-tands”, “inschri-jven”,” ui-tvalt”, we-gneemt”. Soms vindt de auteur net niet het juiste woord: de sport “muurbeklimming”, de strijd tegen “verslaafdheden”, “een etappe boeken”. De invloed uit het Frans blijkt uit gallicismen als “zich interesseren aan”, “prijzende een zo groot mogelijk overleg”, “gecontrasteerde opinies”. Het wemelt van formele boekentaal: “betreffende”, “inzake”, “in weerwil van”, “pogen”, “thans”. Een geoefend eindredacteur had ook “omwille van meerdere redenen”, “dergelijk ontwerp”, “minder-valieden”, en “gedétailleerd” aangestreept .

Conclusie: er is nog werk aan de winkel voor Leven te Etterbeek. Want nu is de gelijkenis met het oude gemeentehuis niet te overzien: “Energie-opslorper, belabbard (sic) en … lelijk”.

Share

AboutTom

Nieuwe Brusselaar met een passie voor taal, cultuur en journalistiek. Geboren in Sint-Niklaas. Studeerde Germaanse talen in Gent en woonde na zijn studie zes jaar in Berlijn. Houdt zich bezig met beleid en communicatie binnen de Vlaamse overheid en is journalist in bijberoep.
  • OK, dt fouten. In de franse versie staan in het blaadje voor Ukkel (max 2 artikels in het nederlands trouwens) meer fouten tegen passé composé vs. infinitif vs. vous-présent dan je lief is. Noem je dat é-er-ez fouten?
    Grammatica wordt blijkbaar niet meer onderricht. Als je je eigen taal grammaticaal niet beheerst, hoe kan je dan in het nederlands schrijven 😉 ?

  • Communiceren is een vak. Het is bovendien niet aan iedereen gegeven. Zelfs niet aan sommige grote geesten.

    Wanneer je voor het web schrijft, gebruik je best niet meer dan 18 woorden per zin. Dat is een regel die je jezelf echt moet aanleren door er streng op toe te zien.

  • Pieter

    Ik zou het de gemeente Etterbeek niet euvel duiden. Wie durft te zeggen dat hij of zij nooit een dt fout maakt? En verder denk ik dat een franstalige die een stukje in het Nederlands met nieuwe woorden of uitdrukkingen komt niet de les zou moeten worden gelezen. Vergelijk het maar met de Franse rappers die zich van het “verlan” bedienen, of de Nederlandse rappers uit de grote steden die “straattaal” in de microfoon spugen. Beiden zeer succesvol. Beetje minder puristisch graag, en een beetje meer tolerantie voor een ander invalshoek. Ergo hulde voor de Etterbeekse ambtenaar van dienst.

  • pogonus

    En toch vraag ik mij dan telkens weer af of het dan zo moeilijk is om ergens in dit kosmopolitische Brussel een “native speaker” te vinden, die deze potsierlijke teksten in een handomdraai in leesbaar Nederlands zou kunnen omzetten. Als we zelfs van onze overheid geen (min of meer) correcte taal mogen verwachten, zijn we al ver van huis, niet ?

  • pogonus schreef:

    En toch vraag ik mij dan telkens weer af of het dan zo moeilijk is om ergens in dit kosmopolitische Brussel een “native speaker” te vinden, die deze potsierlijke teksten in een handomdraai in leesbaar Nederlands zou kunnen omzetten.

    Nee, dat is niet zo moeilijk. Er zijn genoeg mensen die leesbare (en dan bedoel ik vooral aangenaam leesbare) teksten kunnen schrijven. Maar het metier van copywriter wordt onderschat. Elke ambtenaar denkt dat hij wel een tekst kan schrijven. Dat is dus niet waar. En alhoewel ik van mezelf vind dat ik niet onaardig schrijf, ben ik de eerste om toe te geven dat het altijd nog veel beter, veel gevatter en vooral veel korter kan. Ook bij het schrijven van teksten geldt meestal “less is more”.

  • Henkovich

    Ik verwacht niet dat de gemeente Etterbeek een literair genie inzet voor het schrijven van zijn maandblad. Maar men mag toch minstens correcte en leesbare teksten verwachten in een officiële publicatie, in plaats van computervertalingen…

  • pogonus

    Ik heb respect voor die Franstalige ambtenaren die hun beste beentje voorzetten om naar eigen vermogen teksten in het Nederlands te vertalen — ik zou het er andersom niet beter afbrengen — maar níet voor hun oversten die daar genoegen mee nemen, en die het vooral niet nodig vinden om deze taak aan Nederlandstaligen toe te wijzen. Ik ben misschien van kwade wil, maar ik verdenk de Franstalige overheden ervan dat ze nog steeds niet in het reine gekomen zijn met hun historische minachting voor het koeterwaals van dat Vlaamse gepeupel; in die gebrekkige vertalingen lees ik tussen de regels : “Als ‘t er een beetje op lijkt, zal ‘t al goed genoeg zijn zeker…”

  • @ pieter: verlan en straattaal hebben niets te maken met teksten, geschreven voor een gemeente-blaadje.

    Dwaze DT-fouten worden er zo uitgelicht met een deftige tekst-editor. Zelfs syntax-fouten worden soms gecorrigeerd.
    Is het trouwens zoveel werk om je teksten te laten nalezen door een collega?

    Bovenstaand is uiteraard geldig voor alle artikels, ongeacht de taal waarin het geschreven is, en ongeacht de moedertaal van de schrijver.

    Groetjes vanuit Etterbeek, Vincent

  • Pieter

    Muurbeklimmingen en verslaafdheden zijn prachtige taalvondsten imho. “Een etappe boeken”? Gewoonweg een kroonjuweel. Hulde dus voor deze anderstalige uit Etterbeek.
    Een franstalige uit Brussel die zich in het Nederlands uit probeert te drukken is so wie so al beter te verstaan dan het binnensmondse onverzorgde en ongeinteresseerde Nederlands, vaak voorzien van broodnodige ondertitels, waar wij op de Vlaamse Televisie voortdurend mee worden gegeseld. Een misselijkmakende verering van het dialect en uiteindelijk een zoveelste (geslaagde) poging tot uitsluiting van “anderen” door Vlaamse provincialen.

  • Tom VB

    Pertinente taalfouten en kreupel taalgebruik als taalrijkdom beschouwen gaat me eerlijk gezegd te ver. De lezers van het gemeenteblad hebben recht op verzorgd, correct en begrijpelijk taalgebruik. Op de website van Etterbeek dragen berichten titels als “Maandag 6 oktober: suspension van het betalend parkeren “, Een oproep op… fruitbomen!” en “Etterbeek proper… ook de weekend”. Snel een Nederlandse vertaling in elkaar geflanst blijkbaar. Uiteraard bestaan er belangrijker problemen – en Vlamingen moeten ook kritisch zijn voor hun eigen omgang met het Nederlands (zie de discussie over Verkavelingsvlaams) – , maar deze vorm van overheidscommunicatie getuigt van een gebrek aan respect voor de Nederlandstalige inwoners van je gemeente.

  • Jemenfish

    Maar hoeveel Nederlandstaligen zijn er eigenlijk grosso modo in Etterbeek? Is het niet meer een teken van onwil en wordt die vertaling niet enkel er bij geflanst door een verplichting? Voor het weinige contact dat ik al had met diensten in Etterbeek is het zo goed als onmogelijk er een Nederlandstalige aan de lijn te krijgen.

    Was er overigens, in het verlengde hiervan, niet een website in Brussel die buttons had om 3 talen aan te clicken (NL – FR – EN) maar eigenlijk werkte enkel de FR versie naar behoren, maar op die manier werkten ze al twee jaar?

    Overigens, idem bij Oudergem hoor, neem even hier een kijkje:

    http://www.auderghem.be/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=11&id=26&Itemid=50&lang=nl

    Valt het op dat, buiten de adressen, niet alleen alle namen van verenigingen in het Frans blijven staan? Ikzelf, als Nederlandstalige VZW in Oudergem, heb mijn gegevens al meerdere keren doorgespeeld aan de ‘communale diensten’, zonder resultaat. En ook op deze website hebben we het over mooie dingen als ‘De lijst van de spelers van de democratische leven in de gemeente’. Overigens ook op de openingspagina in het Nederlands: http://www.auderghem.be/index.php?lang=nl

    Kijk even naar rechts. ‘Les rendez-vous de l’académie communale “Franz Constant”‘, iemand? ‘Du 26/09 au 05/10 – Détours d’artistes’, anders? 🙂

    Ik denk dat we al naar de Brusselse Rand moeten uitwijken om een gemeente te vinden die enigzins tweetalig zou kunnen zijn hoor.

  • Maar hoeveel Nederlandstaligen zijn er eigenlijk grosso modo in Etterbeek? Is het niet meer een teken van onwil en wordt die vertaling niet enkel er bij geflanst door een verplichting? Voor het weinige contact dat ik al had met diensten in Etterbeek is het zo goed als onmogelijk er een Nederlandstalige aan de lijn te krijgen.

    Was er overigens, in het verlengde hiervan, niet een website in Brussel die buttons had om 3 talen aan te clicken (NL – FR – EN) maar eigenlijk werkte enkel de FR versie naar behoren, maar op die manier werkten ze al twee jaar?

    Overigens, idem bij Oudergem hoor, neem even hier een kijkje:

    http://www.auderghem.be/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=11&id=26&Itemid=50&lang=nl

    Valt het op dat, buiten de adressen, niet alleen alle namen van verenigingen in het Frans blijven staan? Ikzelf, als Nederlandstalige VZW in Oudergem, heb mijn gegevens al meerdere keren doorgespeeld aan de ‘communale diensten’, zonder resultaat. En ook op deze website hebben we het over mooie dingen als ‘De lijst van de spelers van de democratische leven in de gemeente’. Overigens ook op de openingspagina in het Nederlands: http://www.auderghem.be/index.php?lang=nl

    Kijk even naar rechts. ‘Les rendez-vous de l’académie communale “Franz Constant”‘, iemand? ‘Du 26/09 au 05/10 – Détours d’artistes’, anders?

    Ik denk dat we al naar de Brusselse Rand moeten uitwijken om een gemeente te vinden die enigzins tweetalig zou kunnen zijn hoor.

  • Zou u graag ons zeggen dat u in een vereniging bent ?

    Het is gemakkelijk ! Zendt een e-mail aan relpub@auderghem.be

    Denkt te schrijven :

    – de exacte personalia van uw vereniging
    – de precies object van uw vereniging

    Dus zullen we met jou contact opnemen

    🙂

  • PB

    In Elsene en Sint-Pieters-Woluwe zijn het blijkbaar de schepenen voor Nederlandstalige aangelegenheden die zelf de vertalingen en/of spellingscontrole uitvoeren.

    In het algemeen gaat het niet zomaar om onkunde maar om een gebrek aan respect ten aanzien van Vlamingen.

    In Sint-Lambrechts-Woluwe, gemeente waar Maingain burgemeester is (en die de “injustices” tegen de franstalige “minderheden” aanklaagt – tot in Voeren toe), is het Gemeenteblad een boekje met 15 pagina’s informatie in het Frans en 4 pagina’s samenvattingen in het Nederlands. Iets anders: in mijn straat zijn wegenwerken aan de gang. Enkel “Uitge”onderd platselijk verkeer” mag langs, voor de anderen is er volgens aan ander bord een “Omeleiding”…

    Etc. etc.

  • Jemenfish

    Enigzins in het verlengde hiervan:

    Deze week nam ik een trein naar Halle. Ik ken deze lijn niet, ga dus naar perron, op dat uur veel vertragingen, en wat merk ik, het scherm geeft de haltes enkel weer in het Frans? Soit, de trein naar ‘Hal’ vinden valt wel mee, maar er zijn stationsnamen die heel erg verschillen tussen de treinen, is het niet enigzins verplicht (en logisch en klantvriendelijk) voor de NMBS om die dingen tweetalig te maken?

    Of is het zo dat de trein naar pakweg Antwerpen enkel in het Vlaams staat?

  • pogonus

    (@Jemenfish:) Ik ben eigenlijk geen voorstander van het vertalen van eigennamen of plaatsnamen. Als het van mij afhing, zou men het in alle talen over “Antwerpen”, “Gent” of “Brugge” hebben, en evengoed over “Namur”, “Mons” of “Liège”. Dat zou vooral veel problemen vermijden voor buitenlandse toeristen die met de wagen proberen wijs te geraken uit onze bewegwijzering, die steeds de namen gebruikt in de officiële taal die geldt op de plek waar de pijl staat, zodat “Bergen” plots “Mons” wordt en even verder terug andersom. Maar dat is hier een beetje off-topic.

  • bartje

    Ik ben dan weer een liefhebber van de vele vertalingen van plaatsnamen. Al kan ik er mee leven als het op wegwijzers e.d. zou worden vervangen. De stationsaankondigingen alleen in het Frans? Ik ben het nog maar 1 keer tegengekomen, en toen was de tv voor de Nederlandstalige vertaling defect. Voor de rest was er altijd een vertaling, soms wel 50 m verder aan het volgende scherm.

  • Rik Jellema

    Inderdaad, het EtterNederlands van Leven te Etterbeek is er op vooruitgegaan. Het blijft echter stroef en ambtelijk.
    Zoals al eerder gezegd, het artikel van Ecolo en Groen! is doorgaans een oase in die woestijn.
    Ons artikel in het septembernummer heb ik evenwel niet vertaald noch gecorrigeerd.
    Ik hoop dat het verschil met de andere edities opvalt!
    Maar als het goed is, komt er een einde aan dit probleem: moe van mijn eindeloos gezeur over de kwaliteit van de vertalingen (sinds 2000!)heeft de gemeenteraad van 17 november 2008 beslist een echte vertaler aan te werven.
    Want voor wie het nog niet wist, een goedbedoelende ambtenaar met een woordenboek is nog geen vertaler…..

    Rik Jellema
    gemeenteraadslid Ecolo-Groen! Etterbeek uit roeping
    vertaler van beroep