Waarom Madou?
Place d'Ath entre 1817 et 1821 (Jean-Baptiste Madou) - Postkaart uit het begin van de 20ste eeuw
Voor velen is het niet veel meer dan het metrostation tussen Kruidtuin en Kunst-Wet. Een plek waar je een halve minuut per traject stilstaat. Doordat ik ondertussen reeds meer dan een jaar in Sint-Joost woon en in de buurt van het Barricadeplein werk, is dit station voor mij tweemaal daags de veilige corridor onder de kleine ring. Toch is het pas toen ik een nieuwe collega rondleidde in de buurt, dat mij begon te dagen dat ik helemaal geen benul had waar de naam ‘Madou’ vandaan kwam. Tijd dus voor een zoektocht naar waarom “Madou” “Madou” heet.
Via (ondertussen reeds) oude getrouwe Wikipedia kom ik te weten dat Madou een stad in Taiwan is met 50 000 inwoners. Hmm, dat zal het wel niet zijn. Misschien eens checken wat er nog mogelijk is. Via een omweg langs de Franse Wikipedia kom ik onder andere te weten dat ook in Burkina Faso een stad ligt die Madou heet. En dat de Française Cora Madou een zangeres was aan het begin van de 20ste eeuw. Het is tevens de naam van een Vlaamse band met o.a. Vera Coomans die slechts één album uitbracht (in 1982). En het zou ook een historisch Frans automerk uit Parijs zijn (1922-1925). En een jonge Franse voetballer (geboren in 1987). Maar een meer logische link met de gekende Place Madou is waarschijnlijk de heer Jean Baptiste Madou.
Jean Baptiste Madou werd geboren op 3 februari 1796 te Brussel. De Brusselse Academie van de Schone Kunsten heeft hem onder haar leerlingen mogen rekenen. Zijn tijd bij het leger brengt hij door in Kortrijk, als tekenaar bij een topografische divisie. Toen reeds werkte hij als lithograaf voor een Brusselse uitgever. Rond zijn 24ste geraakte zijn artistieke carrière gestart, eerst als anoniem illustrator van boeken bij de uitgever Jobard. Het zou nog 10 jaar duren eer een eerste serie litografieën onder zijn naam verschijnt in Brussel en Parijs. Nog eens 10 jaar later (in 1840) gaat hij met olieverf in de weer. Uit die laatste periode stammen een heleboel werken die het stads- en dorpsleven weergeven. Zo ook ‘de niet-welgekomen gasten’ uit 1852, dat algemeen gezien wordt als zijn meesterwerk. En op zijn 68ste, een leeftijd waarop de meesten onder ons rustig aan hun pensioen denken, beschildert hij heelder muren en plafonds van zijn huis met scenes uit de sprookjes van Lafontaine. Ik vraag me dan af hoe de kinderen uit zijn straat over zijn huis spraken. Sterven doet hij iets meer dan 81 jaar later in Sint-Joost-ten-Node op 31 maart 1877. Hij zal vooral gekend blijven als schilder en lithograaf.
En van de geschiedenis springen we even terug naar de geografie. Als we naar oude plannen en kaarten kijken, dan zien we dat deze plek oorspronkelijk de Leuvense Poort heette. Met vlakbij een kappelletje voor OLV-ter-sneeuw (waarnaar de wijk rond het Vrijheidsplein nu nog steeds genoemd is). Wanneer de naamsverandering precies gebeurde, of ter gelegenheid van welke gebeurtenis, dat blijft me voorlopig nog een raadsel.
Maar misschien weet u het? Alle info is welkom via de comments!
PS. Enkele bronnen: Wikipedia, kikirpa (biografie) en nogmaals kikirpa (werken van Madou)
15 Commentaren »
RSS feed for comments on this post. TrackBack URL
Hallo Nico,
Heel eigenaardig, want in het boek Dictionnaire des Rues de Bruxelles van Jean d’Osta staan zelfs de meest onbetekenende straatjes vermeld, maar niet het Madouplein (?) -
Dat is zeer vreemd, want d’Osta deed toch heel wat opzoekingswerk, hoe komt dat ?
Ik volg het verder op.
Comment by william deraedt — 31/01/2010 @ 13:36
Het plein kreeg blijkbaar zijn huidige naam in 1877, na de dood van JB Madou:
http://www.irismonument.be/nl.Sint-Joost-ten-Node.Madouplein.html
Comment by Rudi — 31/01/2010 @ 14:34
Interessant! Meer van dat.
Comment by Thijs — 31/01/2010 @ 14:59
Uit gegevens op de website Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed van het Brusselse hoofdstedelijke gewest blijkt dat het Madouplein zijn naam pas in 1877 kreeg, bij het overlijden van schilder Jean-Baptiste Madou. Of dat ook het moment is waarop de naam Leuvense Poort verdwijnt, is niet duidelijk. In dezelfde tekst staat dat de achthoekige octrooipaviljoenen van de Leuvense Poort al in 1860 werden afgebroken (dat is dus na de opheffing van het octrooistelsel in datzelfde jaar).
Comment by Patrick Vanhoucke — 31/01/2010 @ 15:27
In Bouwen door de eeuwen heen in Brussel (Deel 1B. Stad Brussel, Binnenstad H-O) staat op pagina 349 (bij het lemma ‘Leuvenseweg’) dan weer te lezen:
Comment by Patrick Vanhoucke — 31/01/2010 @ 15:37
@William Deraedt: Zou het kunnen dat het Madouplein niet voorkomt in de Dictionnaire des Rues de Bruxelles van Jean d’Osta omdat het plein op het grondgebied ligt van Sint-Joost-ten-Node en dus niet tot Brussel-stad behoort? Ik heb het boek van d’Osta hier niet bij de hand om te controleren wat zijn ‘werkgebied’ juist is.
Comment by Patrick Vanhoucke — 31/01/2010 @ 15:49
@Rudi: Excuus dat uw reactie pas later verscheen. Door de link in uw commentaar stond deze te wachten op moderatie. Ik zag dat pas nadat ik mijn antwoord schreef betreffende de naamswijziging van het Madouplein in 1877.
Comment by Patrick Vanhoucke — 31/01/2010 @ 15:53
Ik ben altijd te vinden voor foto’s uit de oude doos. Nog!
Comment by Tineke — 31/01/2010 @ 16:41
Maar het foto heeft toch helemaal niks met Brussel te maken? Waarom publiceren we hier nu oude kaarten van de stad Ath?
Comment by malte — 01/02/2010 @ 10:46
Oei – ik had niet goed gekeken, ik ging er van uit dat het het Madouplein was, maar ik vergiste me met het Sint-Joostplein en eigenlijk lijkt het daar ook niet op. Sorry, te snel gereageerd. Hier is wel een oude foto van het Sint-Joostplein te vinden: http://www.brusselblogt.be/2008/12/19/lifetime-of-a-house.html Mijn brein associeerde die met elkaar, maar ik trek mijn woorden terug. Vooral het woordje ‘Nog’ dan.
De illustratie kan echter wel blijven, het vertelt iets over die ‘Madou’.
Comment by Tineke — 01/02/2010 @ 18:57
[...] This post was mentioned on Twitter by brusselblogt, Nieuws Brussel. Nieuws Brussel said: Waarom Madou? http://bit.ly/bab4Pd [...]
Pingback by Tweets that mention Waarom Madou? at BrusselBlogt -- Topsy.com — 02/02/2010 @ 06:17
@Malte: omdat ik het een mooie tekening vond (ging er trouwens ook – zonder er verder veel bij na te denken – vanuit dat de Place d’Ath in Brussel lag).
Comment by nico — 07/02/2010 @ 10:34
Een audiofragment over Madou is hier te vinden:
http://www.brusselnieuws.be/geobrussel/straatnamen/kaart
Comment by nico — 07/02/2010 @ 10:35
Madoublogt.be?
Comment by Bart — 08/02/2010 @ 09:18
audiofragment, laatste zin, mooi naamloos gezegd: ‘…zit er het hoofdkwartier van een partij verscholen.’
Comment by Tineke — 09/02/2010 @ 23:47