Turbulenties in Villa Empain

Nog tot 1 september loopt in Villa Empain in Elsene de tentoonstelling Turbulenties II. De indrukwekkende art-decovilla herbergt momenteel wervelende kunstwerken van 38 kunstenaars. Of hoe een afgebakend thema als turbulenties toch een breed gamma aan werken kan opleveren: van geniale eenvoud tot hoogtechnologische spitsvondigheden.

Al maanden staat het op mijn to-dolijstje. Op een zondag vind ik eindelijk het uitgelezen moment om Villa Empain te verkennen. De statige art-decovilla is gelegen aan Ter Kamerenbos en is op zich al de moeite waard om te bezoeken.

De villa straalt door haar eenvoudige en symmetrische lijnen soberheid uit. Overtollige ornamenten zijn volledig weggelaten. Voor de afwerking is gekozen voor rijke, verfijnde materialen als bladgoud, luxueuze houtsoorten en smeedwerk. Buiten ligt een art-decozwembad, piekfijn met water gevuld. (Belinda Cloet)

© Denis45, Entre Deux Eaux, Canalblog.com

Turbulente geschiedenis

“Al dat marmer” is zowat mijn eerste gedachte als ik het gebouw in het echt zie. Op foto leek het mij gewoon wit geplamuurd te zijn. Maar wie de geschiedenis van de familie Empain leest, begrijpt meteen waar het marmer vandaan komt: Edouard Empain (1852-1929) begon zijn indrukwekkende carrière als schatrijke zakenman en spoorwegspecialist met het opkopen van een marmergroeve. Later maakte hij onder meer naam met de bouw van de Parijse metro, de aanleg van het tramnet in Caïro en de uitbouw van spoorlijnen in Belgisch-Congo, China en Turkije.

Zoonlief Louis liet Villa Empain in 1930 bouwen door Michel Polak, een spilfiguur van de Brusselse art deco. Enkele jaren later al schonk hij de villa aan de Belgische staat met als voorwaarde dat er een museum voor hedendaagse sierkunst in zou komen. Maar daar zou weinig van in huis komen. Tijdens de oorlog geraakte het gebouw in handen van de Duitsers en daarna werd het ingenomen door onder meer de ambassade van de USSR en de televisieomroep RTL. Hoewel geklasseerd, kwam het in verval totdat de Boghossian Stichting de villa in 2006 opkocht en het als ‘centrum voor kunst en dialoog tussen de oosterse en de westerse cultuur’ inrichtte. Robert Boghossian en zijn twee zonen zijn Libanese juweliers van Armeense afkomst, die zich in Antwerpen en Genève gevestigd hebben.

Turbulente kunstwerken

De tentoonstelling Turbulenties II (editie I liep in Parijs) bestaat uit een verzameling van werken van kunstenaars uit alle hoeken van de wereld. Er zitten een aantal schitterende ontwerpen bij.

Bij het binnentreden valt onmiddellijk een gigantisch halssnoer op, gemaakt uit glas en bladgoud. Bijzonder ingenieus is de sliert van staafjes waarbij elke staafje via een flinterdun draadje op en neer wordt getrokken en zo een rustgevende rupsbeweging maakt. Een andere prachtig idee – geniaal in zijn eenvoud – is de dansende beweging van een cirkelvormig filmlint, aan het swingen gebracht door een ventilator. Andere spitsvondige werken vallen onmogelijk te beschrijven. Je moet ze gezien hebben.

Extra turbulenties?

Nog een maand kan je de expo in Villa Empain bezichtigen. Rep je dus naar Ter Kamerenbos, maar kies liefst een regenachtige dag uit. Want het ongebruikte zwembad bij stralend zomerweer: het piekt. Turbulenties aanbrengen op een rimpelloos wateroppervlak: daarmee zouden ze de bezoekers toch moeten laten experimenteren?

Share