Mijn Brussels hart bloedt

Anaïs Maes is een Brussels ketje, doctor in de Geschiedenis (VUB) en momenteel leerkracht aan het Koninklijk Atheneum Etterbeek.

Het multimediale Brussel-debat woedt al meer dan een week en ik verorber de columns, blogposts, radio-interviews en debatten op televisie. Waarom? Omdat Brussel me na aan het hart ligt en ik graag hoor wat anderen erover te zeggen hebben. Maar nu schreeuwt mijn gevoel dat het welletjes is geweest.

Als je alle bijdragen naast elkaar legt, blijkt dat, op een enkele uitzondering na, de auteurs inwijkelingen zijn die naar mijn mening veel te snel oordelen en de kern van de zaak missen. Het is niet mijn bedoeling hier het subjectieve debat over de onveiligheid in Brussel te heropenen. Het is wel mijn bedoeling om aan te tonen dat het hier eigenlijk om een heel andere en wel degelijk subjectieve zaak gaat.

Ondergetekende werd 30 jaar geleden in Etterbeek geboren, liep er school, ging een kilometer verder naar de Vrije Universiteit Brussel, ging alleen wonen in Etterbeek en verhuisde samen met de liefde 5 jaar geleden naar Brussel centrum. Ik leef, woon en werk dus al drie decennia in het zo gehate Brussel. Ik hoop te mogen stellen een ‘ervaringsdeskundige’ te zijn. Wat meer is, ik ben een ‘sucker’ voor Brussel.

Ik hou van deze stad. Ik zou er het liefst van al, indien de immobiliënmarkt het mij toelaat, nog heel mijn leven blijven. Ben ik naïef ? Heb ik een beschermengel die me zo lang behoed heeft voor nare ervaringen? Nee. En nog eens nee. Natuurlijk heb ik zelf mijn lijstje negatieve ervaringen. Maar die doen er niet toe. Want in de grote weegschaal van het leven wegen de positieve aspecten van het stadsleven er nog altijd tegen op.

Een kleine bloemlezing van mogelijke reacties die bij mij natuurlijk opkomen wanneer iemand Brussel probeert neer te sabelen:

Mijn ouders hebben een tuin van 5 op 5? Maar: op 50 meter van hun voordeur wandel je het Jubelpark binnen. Bomen, groen, musea en de plaats waar ik heb leren fietsen, ben gaan wandelen met mijn eerste lief. Waar ik met mijn papa elke zondag naar het museum ging. Waar ik met mijn mama kastanjes ging rapen en een herbarium aanlegde.

In Brussel zijn weinig jeugdhuizen? Maar ik heb school gelopen op het Koninklijk Atheneum van Etterbeek en in tegenstelling tot vele van mijn niet-Brusselse kennissen zie ik een groot deel van die schoolvrienden 10 jaar later nog wekelijks. Iedereen is hier blijven hangen.

In Brussel is veel lawaai? Maar je vervelen doe je hier nooit. Je komt de deur uit en er gebeurt wel iets: een festival, een manifestatie, een feestje,…

Het Brusselse verkeer zit vast? Maar ik heb geen auto nodig. Ik geraak overal met het openbaar vervoer of de Villo-fietsen.

Brussel heeft een migrantenprobleem? Maar ik vond het heerlijk om als kind op bezoek te gaan bij mijn Marokkaans vriendinnetje en er overheerlijke couscous te eten. En nu kan ik die couscous bij mijn Marokkaanse onderbuur halen.

Brussel is lelijk? Kijk eens goed! Om elke hoek wacht een architecturaal pareltje. Ik heb geschiedenis gestudeerd en word nog altijd verbaasd door de historische rijkdom van deze stad.

De Europese gemeenschap is een eiland in de stad? Maar ik ken een heleboel jonge mensen die er werken en mijn vrienden zijn geworden. Die internationale inzichten maken van de Brusselaar volgens mij een echte wereldburger.

Brussel is onveilig? Maar ik vind het heerlijk om om het even wanneer doelloos door de stad te lopen en nieuwe straten te ontdekken of de seizoenen te zien veranderen vanop de Kunstberg. En ik heb van jongs af aan geleerd dat je in deze niet naïef moet zijn. Ik heb mijn interne kaart van Brussel waarop buurten staan waar ik overdag gerust doorloop, maar die ik ’s avonds vermijd. Dat is spijtig, maar dat is een onderdeel van de ‘big city life’, ook elders ter wereld.

Brussel is Franstalig? Maar ik vind het heerlijk om een Brussels tussentaaltje te spreken, met ‘quoi’, ‘à fond’, ‘ket’ als tussenwoordjes. En vooral met scherpe klinkers en een zeer duidelijke huig-r.

Ik kan nog een tijdje doorgaan. Ik ben er vooral van overtuigd dat als het Brussel betreft ‘onbekend is onbemind’ van toepassing is. Als je de moeite doet om deze stad een kans te geven, laat ze je nooit meer los. Waar je ook geboren bent. En misschien ligt daar net de kern van dit debat. Alle nare ervaringen even terzijde genomen moeten sommige inwijkelingen gewoon aanvaarden dat het stadsleven niets voor hen is, of dat nu in Brussel, New York of Bangkok zou zijn. Misschien heeft hun angst en woede niets met Brussel in se te maken, maar meer met de voorwaarden die ze in het algemeen stellen aan hun woon- en werkplaats.

Mijn Brussels hart bloedt van al het vuil dat over haar gestort wordt, maar hopelijk voelt mijn stad de liefde van de mensen die haar wel nog beminnen.

Share
  • Uitstekende samenvatting!

  • frank voet

    Ik had het zelf ook niet beter kunnen samenvatten. Brussel is een fijne stad om te wonen. Wonen in een grootstad brengt echter wel een aantal consequenties met zich mee waarmee je je het best kan verzoenen.
    Kritiek op de stad komt vaak van mensen die de grootstedelijke context niet kennen en daardoor er dan ook de voordelen niet van kunnen zien.

  • Tine Roobrouck

    Anaïs, er bonk op!
    En wat ik mis ik jouw tussentaaltje 😉

  • Lisa

    Ik vind het jammer dat ik weer een ‘Brussel is zo erg niet, ik houd van Brussel’ reactie moet lezen. Dat zijn er ondertussen al quasi evenveel dan de ‘slechte’ reacties.

    Natuurlijk is Brussel niet de ergste plaats ter wereld, anders zouden de mensen waarover jij het hebt, hier niet meer wonen. Of die mensen hier nu al 10 jaar wonen, of zoals jij, hier geboren zijn, doet er ook helemaal niet toe. Het is geen wedstrijd! Het zijn allemaal mensen die hier wonen en die Brussel maken wat ze is.

    De debatten gaan ook helemaal niet over jeugdhuizen of tuintjes. Het gaat over het onveiligheidsgevoel waar ik, vrienden en familie mee kampen. Dat kan je niet gewoon weglachen. Het is niet cool om te doen of er niets aan de hand is. Of om het in Bahri zijn egoïstische woorden te zeggen: ‘de stad is ook van ons’. Ons is ook ‘wij die ons onveilig voelen’. Jij blijkbaar ook, want anders zou je bepaalde buurten niet vermijden ’s avonds. Ik ken eerlijk gezegd nog weinig buurten die ik niet zou willen vermijden ’s avonds. Wat je zegt is waar, je hebt overal banlieues, maar zelfs in Brussel centrum voel ik me ’s nachts niet meer veilig.

    Natuurlijk missen de vele debatten ook vaak hun doel. Zoals altijd. Maar er wordt tenminste eindelijk iets aangehaald, er wordt eindelijk over gepraat. Over Brussel was al te lang niet gesproken in de nationale pers. Dat dat zo negatief moet, jammer, maar beter dan niks, denk ik dan.

    Het is een kans die alle politici kunnen grijpen om eindelijk te gaan handelen ipv het probleem te negeren en achterop te blijven. Het probleem kan nu niet meer genegeerd worden en dat kan hopelijk op termijn alleen alle stadsbewoners ten goede komen, ook jou.

    Het is ook helemaal normaal dat mensen voorwaarden stellen aan hun woon- en werkplaats. We leven in België. Zelfs in het kleinste dorpje, stellen inwoners hun eisen, of hebben ze hooguit bepaalde verwachtingen.

    Ik houd – net zoals jij – ook van Brussel, ondanks alle kleine kantjes, maar ben blij dat er eindelijk mensen hun mond durven opendoen. Misschien ligt de vinger nog niet helemaal op de wonde, maar we komen dichter en dichter.

    PS: ik vraag me af hoe je zou reageren als jouw goede vriend werd neergeschoten, zou je dan ook alles verbloemen? Zou je hem dan zeggen dat het stadsleven niets voor hem is?

  • Danielle Houbrechts

    Anaïs, you’re a star 😘

  • Anaïs Maes

    Beste Lisa,
    De kans dat ik deze tekst gepleegd zou hebben indien het mijn vriend was die neergeschoten werd, is inderdaad klein. Toch deze reactie omdat ik dit stuk niet schreef naar aanleiding van deze gebeurtenis op zich. Wat me in mijn pen deed kruipen was deze column: http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/opinieblog/column/140108_column_pietervanlaere_brussel_standard

    In deze column wordt uit emotionaliteit gereageerd door iemand die het slachtoffer kent. Zijn woede en angst zijn volledig te begrijpen, maar zijn bijdrage lost weinig of niets op. Wat Brusselaars, inwijkelingen die hier al een tijdje wonen of mensen die hier geboren zijn, zwaar tegen de borst stoot is dat de zowat belangrijkste nieuwswebsite van het Vlaamse medialandschap een forum geeft aan een begrijpelijke maar zeer ongenuanceerde stem. Deze man wordt onderaan de column beschreven als ‘ervaringsdeskundige’, terwijl hij nog maar 4 maanden in de stad woont en Matongé bijna vergelijkt met Zuid-Afrikaanse townships.

    Dit leidt tot de demonisering van een hele stad. En nee, ‘any publicity is good publicity’ geldt niet wanneer het het ‘onveilige’ Brussel betreft. Deze aflevering van Hautekiet zal dat bewijzen: http://www.radio1.be/node/285038?seek=0&popup . In het verleden is de discussie die we nu voeren al vaak gevoerd en dat heeft tot bitter weinig politieke actie geleid. Waarom ? Omdat het geen zin heeft de volledige stad aan te vallen. Wat wel zin heeft is de specifieke problemen aankaarten, die legio zijn. De Ninoofse Poort, waar het drama zich voordeed, is inderdaad een stadskanker en er bestaan al initiatieven die de politiek tot beweging proberen dwingen. Zie hier: http://www.brusselnieuws.be/nl/nieuws/buurt-over-ninoofsepoort-geef-ons-een-park-van-minstens-vier-hectare

    De bevoegdheidsversnippering in deze stad zorgt er enerzijds voor dat collectieve actie zeer moeilijk is. Anderzijds zal ‘de’ Vlaamse politiek hoogst waarschijnlijk niet in gang schieten als het Brussel betreft. Ik geef maar een voorbeeld: door de splitsing van BHV is de kans nihil geworden dat je als Nederlandstalige Brusselaar vertegenwoordigd wordt in het federale parlement na 25 mei. Het zijn lokale politici die hier iets aan kunnen doen en deze mensen hebben geen boodschap aan dit debat. Zij kennen de problemen maar worden meestal gehinderd in het ondernemen van actie door die bevoegdheidsversnippering.

    Kort samengevat, de ‘slechte’ reacties hebben evenveel bestaansrecht als de ‘positieve’. Maar begrijp dat reacties zoals de mijne niets proberen te verbloemen of te minimaliseren. Ze proberen wel aan te tonen dat een ongenuanceerd debat dat vanuit begrijpelijke emotionaliteit vertrekt en het lievelingsvoer is van de Vlaamse media de stad en haar inwoners niet verderhelpt.

    Hopelijk kan je je ergens vinden in dit antwoord.

  • Tony Mary

    Ik woon zo een 60 jaar in Brussel, heb er gans mijn schoolcarriere doorgemaakt en mijn kinderen groot gebracht;
    Brussel is natuurlijk een grootstad en heeft er de problemen van – veiligheid, properheid, files – maar ook de voordelen.
    Ik heb in Parijs, Londen en New York gewoond – even erg of even leuk – jouw keuze maar de mijne is gemaakt: de voordelen van de Grootstad wegen 1000 maal op tegen de nadelen.
    Anais heeft het goed verwoord en de gemiddelde Vlaming zou best zijn ruraliteit (enig in de wereld – nergens zo veel pendelaars) afzweren en zijn hoofdstad leren kennen en appreciëren.
    En by the way – Antwerpen en Gent kennen gelijkaardige problemen