Mode: dit was Belgisch

BOZAR opent zijn deuren voor de fashion lovers onder ons!

In samenwerking met MAD Brussels wordt gepresenteerd: The Belgians, an unexpected Fashion Story. Over een stiel die ons Belgenland op onverwachte en magistrale wijze op de kaart heeft gezet.

Slecht weer, kleding en kunst

België is hip. Vandaag de dag is het alsof één en dezelfde vraag op ieders lippen brandt: Wie is België? Een mengelmoes van Vlamingen, Walen, Brusselaars en wat Oostkantonezen- die veel te vaak over het hoofd worden gezien, gehuisvest onder de eeuwige aanwezigheid van grijze druilerigheid, gebukt onder een ingebakken bescheidenheid en aangeleerd om hard te werken en braaf te leven. Het bleek een onverwachte magische broeihaard voor losgeslagen expressie, uitzonderlijke creativiteit en charmante chaos.

Dat het resultaat van een dergelijke vrijheid niet altijd door iedereen hoeft te worden bewonderd staat buiten kijf. (Daarvan getuige de prachtige documentaire ‘Archibelge’, een reportage over architectuur in het Belgenland.) Maar op gebied van kleding opende het de poort naar grenzeloze mogelijkheden. In tegenstelling tot de Fransen, die een zware geschiedenis van grote namen in de haute couture op hun schouders dragen, bleken de Belgen een belangrijke vrijheid te bezitten die hun toeliet om zonder enige verwachting hun gekheid los te laten op textiel. Tijdens de magische jaren 80 veroverden de Antwerpse 6 met hun uniek DNA de internationale modewereld. Maar de expo treedt ook buiten deze historische voetsporen, belangrijke periodes ervoor en erna komen eveneens aan bod. Deze rijke en veelzijdige geschiedenis samenvatten in één tentoonstelling is niet evident, laat staan in één artikel. Een goeie raad:  Ga vooral kijken, voelen, ruiken en proeven van de kunst.

Van vroeger tot nu

België als rariteitenkabinet
Bij de start van de expo zien we België in een kast: een rariteitenkabinet. Een samenraapsel van symbolische objecten, waaronder een grijze tricolore, een mini-Atomium, Manneke Pis in labo-jas, de gouden spoel die werd gewonnen door Ann Demeulemeester in 1982, en op de achtergrond misschien wel de belangrijkste drijfveer achter het verhaal: een zwart-witte replica van het wandtapijt ‘De zegepraal van de deugden over de ondeugden: de mensheid overvallen door de zeven hoofdzonden.’ Los van de titel representeert dit 16e-eeuwse kunstwerk onze rijke geschiedenis en kennis van textiel. Het is de generatie van de de jaren 80 , de Antwerpse 6, die deze ten dode opgeschreven industrie via hun creaties nieuw leven trachtte in te blazen. Samen met Willy Claes, die met zijn textielplan extra budget injecteerde in deze sector. Mislukt, maar het resultaat was wereldfaam voor deze 6 Antwerpse modeontwerpers, en daarbij ook: het startschot van de Belgische Mode.

In het defilé dat daarop volgt krijgen we langsheen verschillende thema’s een selectie aan unieke creaties te zien. Een ware lust voor het oog van de liefhebber! Van een ontwerp uit 1915 van het Brusselse modehuis Norine Couture, een excentriek koppel dat in samenwerking met René Magritte aan de wieg stond van de avant-garde in de Belgische Mode, tot de huidige Nouvelle Vague ofte de beloftes van de mode van morgen, waaronder Gioia Seghers, die met half Italiaanse roots het nieuwe internationale België vertegenwoordigt.

Work in progress

Er heerst chaos, gekheid, kleur, kracht en vooral heel veel energie in de zaal. Het lijkt alsof we zelf in een atelier rondlopen en de expo nog in opbouw is, net zoals de modewereld zelf in constante evolutie is. We zien een bepalende fractie van de erfenis der kledingontwerpers. ‘Portraits’ toont designers die in hun ontwerpen zichzelf vertalen, zoals Diane von Fürstenberg en haar übervrouwelijke wikkeljurk. Ode aan de school en de kunde in ‘Laboratories’. Zonder academie geen voortgang van de mode-industrie. Daarnaast zien we werk van Martin Margiela. Al jaren slaagt deze wereldbefaamde kledingkunstenaar erin om zijn gezicht uit de media te houden. De kracht van de vrijheid in creativiteit ligt vaak in de anonimiteit van de ontwerper. Het werd zijn visitekaartje. Hij ontpopte zichzelf als wit product, en was de eerste om gerecycleerd materiaal, in de vorm van plastic zakken, te verheffen tot kunst door dit op zijn mannequins de catwalk op te sturen. Dat dit thema vandaag on top of the fashion list staat, maakt van dit heerschap een belangrijk visionair. Voor hem is modeontwerp een stiel met een missie, geen celebrity show.


Daaropvolgend wandel je via Vocabulary, waar ontwerpers als AF Vandevorst, Raf Simons en JP L’Espagnard hun identiteit reflecteren door middel van een tijdloze handtekening, naar ‘Love Story’, het versmelten van kunst en mode, waarbij de grenzen van het draagbare worden opgezocht. Naast de hoofdexpo zien we ook ‘Bellissima’, het verhaal van 5 jurken, over Italiaanse couture in de jaren 50-60, een portret van Viv Westwood in al haar glorie, en een video-installatie getiteld ‘The Honeydress’, mode met een vleugje erotiek. Toepasselijkerwijs stelt ook lingeriespecialist Van de Velde de geschiedenis van het bedrijf tentoon ter ere van de 150ste verjaardag van PrimaDonna. Ondergoed binnenstebuiten gekeerd.

Kunst zal de wereld redden

De mode is hot, dat is duidelijk, en net zoals in de jaren 80 blijkt dit nu net samen te vallen met een crisis in de textielindustrie. We zien dalende verkoop in alle segmenten, we zien kleding tegen dumpingprijzen, uitbuiting van straatarm personeel en misselijkmakende vervuiling. Maar we staan op een kantelpunt, er waait een frisse tegenwind. De kunstwereld heeft zin in vernieuwing en het publiek heeft honger naar eerlijke kwaliteit. Zoveel was duidelijk toen we, na een inspirerend debat – voornamelijk over de kracht van vrouwen in de wereld – tussen Diane VF, Anne Chappelle, Rosario Dawson en Abrima Erwiah, bij de feestelijke officiële opening onder de voet werden gelopen door een stormloop aan bezoekers. Leven in de kunstbrouwerij van de BOZAR, en zoals diens CEO Paul Dujardin terecht opmerkt: “Art and fashion might not be able to save the world on their own, but by interacting with the political and economic domain they can certainly make a difference.”

Rep u voor 13 september 2015 naar het Paleis der Schone Kunsten en mis deze unieke expo vooral niet. U komt er gegarandeerd geïnspireerd van terug.

Share