Braziliaanse ongelijkheid aan de Louizalaan

Toen ik na een lunch in Brussel de Louizalaan afliep richting Bascule, kwam ik voorbij de McLaren-autowinkel, waar Formule 1’s en andere exclusieve sportwagens staan. Tot mijn grote verbazing lag er voor de vitrine nog een deken, tapijt en sportschoenen van een dakloze die daar vorige nacht moet hebben geslapen. Dat beeld is een schoolvoorbeeld van wat ze ‘sociale apartheid’ noemen in Brazilië: de enorme kloof tussen rijk en arm die zichtbaar is in het straatbeeld.

Braziliaanse ongelijkheid in Brussel (c) Willemjan Vandenplas (gsm)

Is het een voorteken van een economische crisis? Of het zoveelste voorbeeld van prangende daklozenprobleem in Brussel? Terwijl Dokters van de Wereld zijn Winterplan weer aan het organiseren is en Samusocial nog steeds in een diep dal zit na het corruptiedossier van deze zomer, vraag ik mij af hoe het mogelijk is dat er zoveel rijkdom is en dat die toch zo ongelijk verdeeld is.

Als je hoort dat 50% van het kapitaal in handen is van enkele superrijken en je tegelijk ziet dat er zoveel miserie is in de wereld, zou je wel eens nadenken of dit allemaal wel rechtvaardig is.

Die dag op de Louizalaan vond ik de ongelijkheid zeer frappant. Nog nooit was ik in mijn leven geconfronteerd geweest met zo’n contrastervaring. Die dienen ervoor om mensen van mening te doen veranderen.

Zoals Hegel het wil, word je tijdens zo’n contrastervaring geconfronteerd met een these en een antithese, waaruit je een synthese moet maken. Mijn synthese is dat er meer economische rechtvaardigheid moet zijn en dat de extremen zich meer naar zich toe moeten ontwikkelen. Een lagere GINI-coëfficiënt zoals dat heet in het vakjargon.

In Brazilië zijn er veel voorbeelden van deze ‘sociale apartheid’ omdat de ongelijkheid nergens zo duidelijk is als in Brazilië.

Toch is er hoop omdat naast de zwerver op de Louizalaan een Financial Times lag, hoe cynisch het ook moge zijn. Deze krant levert informatie die de situatie van de zwerver kan verbeteren. Ergens tijdens de nacht moet de zwerver een synthese hebben gemaakt tussen zijn situatie en de rijkdom die beschermd met een glasraam voor het grijpen lag.

De deus ex machina van de zwerver kwam er misschien omdat hij heel hard met de realiteit werd geconfronteerd als ‘Have Not’ in vergelijking tot de eigenaars van zo’n sportwagen, de ‘Have’s’. Daaruit volgde zijn synthese om inzicht te verwerven en dus de Financial Times te kopen.

Echter, toen ik verder liep naar de Bascule reed er een oranje McLaren langs, dezelfde wagen als in de vitrine. Zou het kunnen dat de zwerver die daar voor de vitrine een nacht heeft geslapen in die McLaren zat? Wie is eigenlijk die zwerver?

Willemjan is blogger. Bekijk zijn werk op zijn website en blog

Share

AboutWillemjan Vandenplas

Willemjan Vandenplas (°86) is geboren en getogen in de rand van Brussel, maar zijn sociaal leven speelt zich voornamelijk af in Brussel zelf. Vanaf het middelbaar tot nu heeft hij veel gereisd, maar Brussel was altijd zijn veilig nest, zelfs al was dat altijd maar tijdelijk. De laatste drie jaar is hij met zijn hoofd, fysiek en mentaal, wel heel ver weg geweest, namelijk São Paulo, daarmee dat hij met deze blog zich weer wil integreren in het Brusselse stadsleven. Zeker nu dat Brussel weer eens definitief gaat aanvoelen…