Op 24 mei 2012 deed professor Philippe Van Parijs in Brussel Deze Week een opmerkelijke oproep. Hij pleitte ervoor de openbare ruimte in Brussel onder handen te nemen en het autoverkeer in het stadscentrum eindelijk terug te dringen. Zijn voorstel om de politiek wakker te schudden:

Waarom niet, nu het mooi weer wordt, een picknick elke zondagmiddag over de hele breedte van de Anspachlaan tussen de Beurs en het De Brouckèreplein? Het zal volstaan om beleefd aan de automobilisten uit te leggen dat het voor één keer niet aan hen is om de wet op te leggen. Een vleugje burgerlijke ongehoorzaamheid is meer dan gewettigd als antwoord op deze onverantwoorde lethargie.

Zijn oproep viel niet in dovemansoren. De eerste protestpicknick op de Anspachlaan op 10 juni 2012 bracht minstens 2.000 mensen op de been. Enkele weken later volgde een nieuwe editie. Het initiatief kende zelfs navolging in Luik en Namen.

Wat is er een jaar later gerealiseerd? Nog niets, zeggen de organisatoren van Pic Nic The Streets. Burgemeester Freddy Thielemans heeft enkel beloofd dat er in 2015 begonnen wordt met de heraanleg van het Beursplein. Er is volgens hem tijd nodig om een beleid goed uit te werken. De actiegroep is achterdochtig, want de eerste aankondiging van een grondige heraanleg ten voordele van de zwakke weggebruiker dateert al van 2001. Daarom komt er een nieuwe picknick op zondag 9 juni om 12 u aan de Beurs. De achterliggende motivatie:

We picknicken niet alleen voor een autovrij Beursplein maar voor een radicaal ander en gedurfder beleid in Brussel. Meer kwaliteitsvolle publieke ruimte, meer plaats om te wandelen, zitten en spelen, Brussel op mensenmaat, niet langer alleen op maat van de auto.

Al 969 deelnemers hebben hun komst bevestigd op de Facebook-eventpagina. Ook Les Boulistes Bruxellois zullen van de partij zijn met hun petanqueballen. En jij?

Foto hierboven: La fixation du voyage – The fixation of a trip van p.franche.

Foto hierboven: Brussels chocolat van W I N N Y.

Foto hierboven: Wind bottles van Yvan Vanderkimpen.

Foto hierboven: Ergens Hier . Somewhere Here van Lieven SOETE.

Foto hierboven: Warandepark van Gert Goovaerts.

Bekijk ook de foto’s van vorige week of de hele reeks Brussel in Beeld.

Wil je jouw foto’s ook wel eens in de reeks Brussel in Beeld op BrusselBlogt? Maak een account op Flickr, word lid van de BrusselBlogt groep en voeg je foto’s toe aan de pool. We maken per week een persoonlijke selectie.

Sint-Jans-Molenbeek had nog een meer autochtoon karakter en op een hoek in de buurt van het gemeentehuis kon je nog dagschotels krijgen die deden denken aan een platteland dat wel vlakbij leek. Ook nu kan je er nog lekker eten maar de echo van de vroegmarkt lijkt verloren gegaan.
Je kon er anoniem binnen en anoniem buiten gaan. Een voor jou eerder schamele bijdrage hielp de keuken over de middag draaiende te houden en de tooggasten die later op de dag kwamen deden de rest. De bazin dweilde voor de middag om de frisse geur van de taverne het te laten halen op de bierlucht van de volkscafé.
Volkse keuken vraagt herhaling en vertrouwen. Waar vind je het tegenwoordig nog? Sappen, purees en slaatjes halen het van een saus die iedereen voorgeschoteld krijgt.

Gelukkig is het tij aan het keren en zijn enkele gemeenschapscentra mee op de kar gesprongen. Zo kan je in Ten Weyngaert, De Markten en Essegem terecht voor een basiscursus. Ook enkele naaicafés en naaiateliers hebben in Brussel hun deuren geopend. Gedaan dus met het geitenwollensokkenimago.

Een kleine selectie:

Sue de Bruxelles (Nieuwbrug 3, centrum Brussel)
Met een 10-beurtenkaart kan je op maandagavond komen naaien. Eerst leer je de basisprincipes waarna het de bedoeling is om aan eigen naaiprojecten te werken. Uitleg krijg je er in de twee landstalen (zelfs een beetje Turks), maar met de nadruk op het Nederlands. Allemaal erg gemoedelijk en zelfs de Madeleinekes krijg je er gratis bij!
Uniek aan Sue de Bruxelles is dat ze ook een aanbod thuisworkshops “Sue at Home” hebben. In één avond maak je samen met enkele vriendinnen/vrienden een rokje of kleedje. Misschien wel iets avontuurlijker dan een zoveelste Tupperware-demonstratie?

• Aantal plaatsen: 8
• Eigen naaimachine mee te brengen.
• Meer info: www.suedebruxelles.be of op facebook

Zig Zag Irma (Belgradostraat + CC Ten Weyngaert, Vorst)
De energieke Sabine leert je bij haar thuis de kneepjes van het vak. Dit zowel voor beginners als gevorderden met een specialisatie in Haute Couture. Recent is ze gestart met een naaicursus in Ten Weyngaert. Sowieso is leren naaien bij Sabine op zich al een belevenis, laten we het maar omschrijven als Rock’n'Roll naaien.

• Aantal plaatsen: 6-10
• Eigen naaimachine mee te brengen.
• Meer info: http://zigzagirma.blogspot.be

Les Midinettes (Ernest Solvaystraat 30, Elsene)
Dit naaicafé is vrijwel alle dagen open en verhuurt zowel tafeltjes met en zonder naaimachines. Unieke naaiwerkjes kan je kopen in de shop, ook retouches. En naaien is niet strikt een vrouwenzaak, bij Les Midinettes zijn de heren ook welkom. Dus mannen naai voortaan zelf terug die knoop aan!
Enig minpuntje is dat ze zich uitsluitend op een Franstalig publiek richten, maar laat u dit niet tegenhouden eens te gaan zien.

• Aantal plaatsen: variabel
• Eigen naaimachine meebrengen kan of ter plaatse één huren
• Meer info: www.lesmidinettes.be of op facebook

Brussel is een stad van paradoxen. Dat maakt haar aantrekkelijk, maar zorgt ook voor kopzorgen waartegen zelfs een dubbele dosis Dafalgan ternauwernood volstaat. Zo is Brussel volgens Eurostat de derde rijkste regio van Europa. Toch leeft ruim een vierde van de Brusselaars onder de armoedegrens. Bijna 400.000 pendelaars uit Vlaanderen of Wallonië werken in Brussel, terwijl ruim 20 procent van de actieve Brusselaars zonder werk zit – het gevolg van onvoldoende aandacht voor onderwijs.

Een minder belichte maar even absurde situatie doet zich voor op gebied van huisvesting. Er staan ongeveer 40.000 gezinnen op een wachtlijst voor een sociale woning. Dat zijn er inmiddels meer dan het totale aantal beschikbare sociale woningen. In 2011 telde de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij er 39.306, waarvan 35.817 bewoond. Tegelijkertijd schat men het aantal leegstaande woningen in Brussel op 30.000 of misschien wel meer.

Heel wat jongeren, jonge gezinnen en kwetsbare mensen staan te popelen voor een betaalbare woonst in Brussel, maar worden door de hoge huur- en koopprijzen afgeschrikt of weggeduwd in appartementen nauwelijks die naam waard. Inmiddels zien zij talloze panden verkrotten, terwijl het aanbod aan kantoorgebouwen de markt overspoelt. Bovendien loopt de wachttijd voor een sociale woning op tot ruim 10 jaar, waardoor een grote groep mensen zich zelfs niet meer inschrijft.

Volgens het Gewestelijk Bestemmingsplan van Brussel weten we tot slot dat er tegen 2020 woningen moeten komen voor 180.000 bijkomende inwoners. Het aantal woningen dat er op jaarbasis bijkomt in de stad – momenteel zo’n 4.000 – zal moeten verdubbelen, schreef de krant Le Soir op 6 mei, en tot 70 procent van de Brusselaars zou in aanmerking komen voor een sociale woning. Is dat haalbaar, laat staan houdbaar? Kortom: wij stellen ons niet de vraag of we afstevenen op een wooncrisis, maar veeleer of we er al middenin zitten.

Kantoren vergaren stof

Het is niet bepaald een geheim dat de WTC-torens aan het Noordstation grotendeels leeg staan. De parel aan de noorderkroon is ongetwijfeld het Zenith-gebouw, dat na de oplevering in 2009 zelfs twee jaar in volstrekte leegstand verkeerde. Ook het WTC-I en de Dexiatoren krijgen de kantoorruimte niet aan de straatstenen verkocht. In totaal gaat het om 1 miljoen m², volgens sommigen zelfs 2 miljoen m² alsook de kleine bureaus worden meegeteld. Dat is volgens de Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij Brussel (Gomb) te wijten aan een structureel overaanbod, al gloort er wel beterschap aan de horizon. De kantoorleegstand daalt immers al enkele jaren, tot 8,3 procent op dit moment. De Gomb waarschuwt wel voor structurele problemen. De helft van de lege kantoren wordt al meer dan drie jaar zonder succes gecommercialiseerd, en in de Europese wijk wacht ruim 12 procent van de kantoorgebouwen op een verse lading Eurocraten. Niemand lijkt in elk geval te weten wat ermee aan te vangen.

De problemen zijn al lang bekend. Het is daarom onbegrijpelijk dat Brussel Stad een jaar geleden nog een positief advies gaf voor de Silver Tower in de Noordwijk. De aannemer zelf liet nota bene weten het project te bevriezen door de welig tierende leegstand in de buurt. Daarmee komt de financiering van het Sint-Lazarusplein in het gedrang en zit het stadsbestuur met de handen in het haar. Inmiddels duurt de verkrotting voort. Het slagveld aan het Zuidstation is een ander treurig schouwspel. Terwijl de wijk al jaren wacht op een duurzame opwaardering, is het enige perspectief de bouw van het blitse Victor-torencomplex . Dat is echter verre toekomstmuziek, en intussen verloedert de Barastraat en omgeving verder.

Oplossingen?

Zoals de Antwerpse stadsbouwmeester Kristiaan Borret terecht opmerkt in De Standaard van 10 mei, liggen de oplossingen voor de woningnood en de ruimtelijke problemen niet noodzakelijk in megaprojecten zoals hoge torenbouw. Herbestemming van bestaande gebouwen is wellicht een duurzamere oplossing die bovendien even goed jobs opleveren. De recente initiatieven van Brussels Staatssecretaris voor wonen Christos Doulkeridis  zijn dan ook een stap in de goede richting. Zo richtte het Gewest recent een gewestelijke leegstandcel op, professionaliseert het de sociale verhuurkantoren, neemt het initiatief om kantoorruimtes om te bouwen, financiert het de renovatie van leegstaande of geïsoleerde woningen, creëert het contracten voor tijdelijke bewoning (de zogenaamde bezetting ‘ter bede’) in afwachting van vergunningen of werken aan het gebouw,…

De uitvoering van deze maatregelen zijn echter nog embryonaal, en het is maar de vraag of dit alles wel zal volstaan. Om de uitdagingen op korte en lange termijn aan te gaan moeten we een consensus vinden over vele vraagstukken. Is een grotere sociale mix wel noodzakelijk? Wat betekent een kwalitatieve woonomgeving voor de verschillende bevolkingsgroepen? Welke actoren moeten we betrekken? Welke instrumenten zijn nodig en wat houdt ons tegen om in te spelen op nieuwe evoluties? Wat is de visie omtrent de relatie met de rand? Hoe houden we wonen in de toekomst betaalbaar? Zijn er institutionele obstakels voor een coherent beleid?

Op dit moment zien wij onvoldoende antwoorden op deze vragen in de politieke arena, en we verbazen ons dat ze niet vaker onderwerp uitmaken van het publiek debat. In het grote Brusseldebat van De Standaard en Le Soir op 6 mei verzandden de kopstukken in een retorisch steekspel, al te vaak gelardeerd met een laagje institutionele beuzelarij. Als jonge Brusselaars willen we een concrete visie op Brussel. Huisvesting en een doordachte stads- en regioplanning zijn daarin onontbeerlijk. We nodigen dan ook iedereen uit om dit debat hoger op de agenda te zetten. Voor ons Brusselaars die hier werken, wonen en studeren is de nood hoger dan ooit.

Op 25 mei om 14 u is er rond hetzelfde thema een betoging op het Rouppeplein. Verschillende Brusselse organisaties vragen dringende actie voor een massale constructie van publieke, en meer bepaald sociale, woningen, en voor een regulatie van de huurprijzen op de privémarkt.

Nog diezelfde avond word ik beroofd van mijn portefeuille. Arm, maar een illusie rijker : overal schuilt het kwaad. Zelfs in onvermoede onschuldige dorpjes huist de duivel.

hetrijkderzinnekes.blogspot.com

1. Hoe heet de stripcyclus waarmee François Schuiten, samen met Benoît Peeters, internationaal bekend werd? De reeks speelt zich af op de zogenaamde Tegenaarde, een hypothetische vanaf de aarde onzichtbare planeet die de baan van de aarde volgt maar diametraal aan de andere kant van de zon ligt. De steden zijn imposante bouwwerken vol gigantische wolkenkrabbers en het toneel wordt gedomineerd door zeppelins, luchtballonnen en andere in onbruik geraakte vervoermiddelen. Een van de succesalbums heet Brüsel (1992).
2. Welke burgemeester van Brussel weigerde in 1914 zijn ambt uit te oefenen onder het Duitse gezag? Hij werd gearresteerd en gevangengezet, tot hij eind 1918 kon ontsnappen uit de gevangenis van Goslar. Hij zou nog ruim twintig jaar aan de macht blijven.
3. Wat is de naam van de in Schaarbeek geboren golfer die in 2012 als eerste Belg aan de prestigieuze Ryder-cup mocht deelnemen?
4. In welk metrostation kun je op de perrons acht zwart gestileerde portretten op witte tegels van de hand van de Brugse kunstenaar Benoît Van Innis bewonderen? Het station ligt in de Europese wijk.
5. Welk Brusselse modemerk is vooral bekend om zijn mouwloze onderhemdjes of singlets? Het merk heeft een eigen winkel op de Varkensmarkt.
6. Schiftingsvraag: De Ethiopiër Dame Tasame won in 2012 de 20 km door Brussel in een tijd van 1 uur 52 seconden. Hoe lang zal de winnaar in 2013 over de wedstrijd doen? De 20 km vindt plaats op zondag 26 mei.

Wie de juiste antwoorden gevonden heeft, stuurt een mail met als titel ‘kwistig mei′ naar info@brusselblogt.be. Vermeld daarin je naam en je postadres. Je hebt daarvoor tijd tot zaterdag 25 mei, om 20 u. De jury kiest de winnaar op basis van de antwoorden op de reguliere vragen en de schiftingsvraag. Bij een ex aequo komt er een onschuldige hand aan te pas.

De prijzenpot bestaat ditmaal uit het fotoboek De mooiste interieurs van Brussel. Het boek laat je binnengluren in de mooiste huizen van Brussel en toont de pracht en praal van luisterrijke paleizen, maar evengoed kunstige ateliers, oosters geïnspireerde woonsten, tijdloze en moderne huizen.

Het Erasmushuis in Anderlecht was gedurende vijf maanden de woning van de humanistische denker Erasmus. Vandaag is het een museum met een mooie verzameling renaissanceschilderijen en oude boekwerken. Wat deze plek voor mij zo bijzonder maakt is vooral de “filosofische tuin” rondom en achter het huis. Deze oase werd ontworpen en aangelegd (tussen 1980 en 2000) als een totaalconcept met kruidentuin en enkele prachtig geïntegreerde hedendaagse kunstwerken. De tuin is bedoeld als een reflectie op Erasmus’ gedachtegoed, als een plaats om te mijmeren, te filosoferen, te rusten, alleen of met vrienden. Als een plek voor “otium”, een begrip uit de oudheid dat zoveel betekent als “tijd om niets te doen, om vrij en beschikbaar te zijn”. Toen ik tien jaar geleden voor het eerst het Erasmushuis bezocht, kocht ik er een postkaart met beeld uit de tuin als achtergrond voor de opdruk “festina lente” – haast je langzaam. Een door Erasmus herontdekt Latijns levensdevies. Ik koester deze kaart en gebruik haar als bladwijzer en als herinnering in al te hectische tijden… Het Erasmushuis is alle dagen open, behalve op maandag, van 10 u tot 18 u.

Meer lievelingsplekjes van Muntpunters vind je op de site van het Muntpuntteam. Wil je je favoriete plekje in Brussel graag met ons delen? Stuur dan als de bliksem een mailtje naar info@brusselblogt.be! Vertel ons wat jouw lievelingsstek is en waarom, en wij publiceren je bijdrage op onze site.

Het resultaat van wegenwerken laat me in Brussel vaak radeloos achter. Zijn de mensen van Sibelga, Vivaqua enz. werkelijk te dom? Of zijn ze enkel onverschillig? Of is het misschien kunst?