Vijfhoek draait vierkant

Heeft u er ook reikhalzend naar uitgekeken ? De nieuwe, al vóór het verschijnen de hemel ingeprezen, serie over Brussel op één. De vorige, Jes (of was het No ?), is gelukkig op tijd afgevoerd. Deze beloofde beterschap : driewerf helaas. Zelden zo’n reeks gezien die bol staat van clichés.  Alwéér een betonboer die een kaalslag pleegt en het obligate bewonerscomité. Alwéér de ongeschoolde jonge Marokkaan die een beter leven zoekt alwéér in het boksmilieu met alwéér een oude knorrige coach die zich ontfermt en hem tracht weg te houden van ‘slechte vrienden’. De jonge Brusselaar van Noordafrikaanse origine als eeuwige underdog en de lieve blanke die hem omarmt. Het rijkeluiszoontje met de glimmende wagen, de alleenstaande moeder met het spijbelende zoontje die wordt geholpen (godbetert!) door de bankier om de hoek (waar woont dit soort bankiers ?), die bovendien nog het voortouw neemt in het verzet tegen de afbraak. De oude Marokkaanse winkelier die na al die jaren terug wil naar het land van oorsprong omdat hij niet wordt gerespecteerd (!). Wie verzint dit soort karikaturen ? Hoe durft met dit nog voor te stellen als een beeld van het Brussel van vandaag, laat staan van gisteren ?

Lees volledige tekst

Share

Dixit: een surrealistische collage

Het is al vaker gezegd: Brussel is rijk aan contrasten en paradoxen. De stad geeft zich niet gemakkelijk bloot en ontvangt je misschien niet met open armen, maar is eerlijk en weet je steeds te verrassen. Welke Nederlandse schrijver, dichter en historicus houdt een pleidooi voor een dosis levensvatbare liefde en respect voor de miskende stad, zowel van hen die er wonen als van hen die er werken?

Volgens velen is Brussel een lelijke of ronduit monsterlijke stad, het waterhoofd van een Siamese tweeling. Of drieling wellicht, als men het Europese district wil meetellen als een soort DC. Maar in plaats van als onooglijk samenraapsel, kan men Brussel ook zien als een surrealistische collage van onwerkelijke combinaties die in het dagelijks leven op elkaar zijn geplakt. Wie zich kan vinden in Lautréamonts omschrijving van schoonheid als ‘de toevallige samenkomst van een paraplu en een naaimachine op een operatietafel’, heeft in deze stad niets te klagen. Brussel is even artificieel, hybride, gelaagd, contradictorisch, lelijk, schitterend, chaotisch, problematisch en boeiend als het land waar het de hoofdstad van is.

Lees verder voor de oplossing.

Share

De Flik

Ik zie hem graag bezig, de flinke flik met de dikke zwarte moustache die het verkeer moeiteloos in rechte banen leidt aan het onmogelijke kruispunt tussen Keizer Karel, Basiliek en de tunnels. Van vijf kanten tegelijk komen de brullende auto’s op hem af als dreigende wilde beesten. Enkel fluitje in de bek en met zijn beide handen temt hij alle woestelingen met een kordaatheid waarbij zelfs de genaamde Laurent bang in een hoekje kruipt.

Rechterhand omhoog, een schrille fluit omdat een Skoda Fabia toch nog durft te passeren : achteruit copain, de wet is gelijk voor iedereen. De chauffeur schudt zijn hoofd, de moustache fluit nogmaals en heft zijn kin : “Quoi ? Pas d’accord ?”. De dwarsligger zwijgt en zet zich gewillig in achteruit, hij heeft zijn lesje geleerd. Uit de niet te beginnen hopeloze verkeersknoop ontwart hij moeiteloos alle draden. Brengt orde, rust en beweging in de nerveuze ochtendfile. Een Poloke, een Tientonner of een Touringbus : hij foetert, fluit, corrigeert, alleman netjes in de rij. Als een ervaren leeuwentemmer dresseert hij de gejaagde, opgewonden voertuigen.

Wat nu ? Een bende schoolkinderen die alsnog het zebrapad oversteken. Die worden met een flinke uitbrander terechtgewezen. Ze keren terug, hoofd naar beneden als een bende makke schapen. Hoezo : telaat op school ? Moet je maar vroeger opstaan ! Frisgeschoren, welriekende aftershave, hemd onberispelijk gestreken, de moustache keurig bijgeknipt : het kan allemaal, als je de wekker maar vroeg genoeg zet. Zo gaat hij tekeer, breed molenwiekend met de armen, in één ononderbroken beweging, een wonderlijk armenballet. Opzij ! Vort ! Snel ! Dépêche-toi ! Allé allé avancez ! Halt ! Doorrijden ! Attends ! Allé, plus vite ! Dégagez ! Reculez !

I like this man. Staalhard maar correct, vastberaden maar begripvol, standvastig maar flexibel, streng maar rechtvaardig. Hij heeft het allemaal schoon geflikt.

meeroverbrussel : hetrijkderzinnekes.blogspot.com

Share

Dixit: leegstand, grootspraak en aberraties

Brussel is van niemand en van iedereen. De Babylonische spraakverwarring en de chaotische stedenbouw kunnen je het gevoel geven dat je overal en nergens tegelijk bent. Welke dichter, romanschrijver en essayist beschreef in de jaren 90 zijn indrukken van Brussel in vergelijking met Amsterdam?

De ‘lichtheid van het bestaan’ in Brussel treft je pas wanneer je bereid bent je over te geven aan de slordige randgebieden van taal en samenleving waarin inmiddels miljoenen mensen overal ter wereld leven: zich uitdrukkend in talen die niet de hunne zijn, zich reddend met een handjevol uitdrukkingen die ze op straat hebben geleerd: kreupel Engels, verbasterd Frans, het uitstervend Brussels dialect met zijn onlosmakelijke verknoping van Frans en plat Brussels, een schabouwelijk geradbraakt soort ‘verkavelings-Vlaams’ zoals Geert Van Istendael het noemde – dat alles in een stad met een grondplan dat van een niet onschuldig kolonialistisch verleden getuigt, een stad zonder rechten met een hoogst protserig gerechtsgebouw, een stad met onwaarschijnlijk hoge huren en gigantische leegstand, grootspraak en aberraties, eindeloze communautaire geschillen, geen officiële taal, geen duidelijke vertegenwoordiging, een tot monsterlijke proporties gezwollen bureaucratie die volkomen losstaat van het verkommerde demografische weefsel, kortom een chaos waardoor niemand het gevoel kan hebben dat het over zijn stad gaat – precies dat alles waardoor ik van Brussel houd, en waardoor ik in de ogen van mijn Amsterdamse kennissen wel altijd een rare Belg zal blijven, en in de ogen van nationalistische Vlamingen een landverrader.

Lees verder voor de oplossing.

Share

Dixit: achter elke halte een nieuw land

Is Brussel het kleine Parijs? Is het België in een notendop of onderscheidt het zich net van de rest van het land? Welke eigenschappen zijn typisch voor Brussel? Een filmregisseuse en scenarioschrijfster zoekt het antwoord op die vragen. Haar naam?

Het is alsof achter elke halte een nieuw land schuilt, met eigen regels. Daarom hou ik zo van Brussel: het is Parijs niet, waar in elk district dezelfde lantaarnpalen staan. Anderzijds maakt die veelheid ook dat ook ik niet meer weet wat Brussel is: het voelde voor mij altijd aan als de hoofdstad van België, maar ik krijg steeds meer de indruk dat het een entiteit op zich is. Brussel is de enige plek in dit land waar je vogelvrij bent: hier word ik niet nagekeken omdat ik een Vlaamse met een Nederlands accent ben. Hier komt de wereld samen en mag je “identiteit” zo vrij invullen als je wilt. Ik denk dat het voor een crimineel fantastisch moet zijn om Brussel in te vluchten: door de chaotische structuur is dit toch een ideale vluchtplaats?

Lees verder voor de oplossing.

Share

Dixit: in Brussel tasten talen elkaar af

Menige Brusselaar heeft een haat-liefdeverhouding met zijn stad. Ze ergeren zich aan de verloedering, de afbraakpolitiek, het wanbestuur, de onveiligheid. Maar ze genieten evenzeer van de rijkdom aan talen en culturen, de culinaire geneugten en het uitgaansleven, het gevoel van vrijheid, de verborgen schoonheid. Welke Brusselse schrijver schreef over zijn stad het volgende?

In Brussel tasten talen elkaar af, ze tasten elkaar aan en vermengen en vermenigvuldigen zich. In Brussel eten wij elkanders eten, snuiven wij elkanders geuren op, horen wij elkanders gezangen en beginnen we elkanders wellust op te wekken. Brussel, de mengstad, die vernield wordt door witte heren in donkere pakken en vernieuwd door het kroost van donkere vrouwen in wit-satijnen gewaden. Dit is de stad van de onberekenbare eeuw die aanbreekt. In deze stad wil ik wonen en zwerven, wil ik drinken en ruiken en eten, zo gulzig als ik maar kan, in deze stad zing ik in al mijn talen en ik hoor hoe zij zingt in al haar andere talen. En bovenal, bovenal, in deze stad, in mijn lieve, kapotte, vertrouwde Brussel wil ik me steeds opnieuw niet thuis voelen.

Lees verder voor de oplossing.

Share

Dixit: een getraumatiseerd kind

Verbrusseling of bruxellisation is een begrip onder stedenbouwkundigen. Een voorbeeld van hoe het niet moet. Wikipedia definieert de term als “een anarchistische stedelijke ontwikkeling in een oude en historische stad”. De aanleg van de noord-zuidverbinding of de bouw van de Europese wijk gingen in Brussel gepaard met een brutale afbraak onder het mom van modernisering, zelfverminking zonder historisch besef. Welke buitenlandse autoriteit schreef over Brussel het volgende?

 Niemand houdt van deze stad, niemand zorgt voor haar, niemand neemt haar onder zijn hoede. Zoals een getraumatiseerd kind voortdurend herhaling zoekt van het ondergane leed, zo is deze stad alsmaar bezig zichzelf te schenden en weg te geven. Iedere poging om aan de bende een einde te maken veroorzaakt alleen maar een grotere chaos.

Lees verder voor de oplossing.

Share

Dixit: merendeels dusdanig naakt

Over Brussel is al veel gezegd en geschreven. Bekende en minder bekende persoonlijkheden van vroeger en nu lieten hun licht schijnen over de stad en deden verrassende, beklijvende, slimme, betwistbare, hemeltergende of gewoon grappige uitspraken over Brussel. Citaten die ook vandaag nog reacties oproepen. Dixit: de eerste ronde!

Wie o wie is de auteur van de volgende volzin?

Behalve, oppervlakkig gezien, enige schijnbare overeenkomsten met Parijs, – bij voorbeeld de straten zonder einde die iedere voetganger binnen korte tijd met ondraaglijk verdriet vervullen, of het chaotische hier ook onverdraagzame verkeer, of de triomfboog of obelisk hier en daar, of de ongelooflijke hoeveelheid standbeelden en monumenten, in Brussel merendeels dusdanig naakt dat een hand of bloem of plooi het tussenbeens gedeelte schijnheilig bedekt – is Brussel volstrekt uniek: deze door een wanproduct als het Justitiepaleis overvleugelde stad is een kitscherige, naäperige en karakterloze opeenstapeling van monstruositeiten, griezeligheden en gedrochtelijkheden zonder weerga in Europa, verzameld uit de gehele wereld, aangevoerd van alle windstreken.

Lees verder voor de oplossing.

Share