Aan bekwame gidsen en kwalitatieve gidsenverenigingen geen gebrek in Brussel. FMDO, de Federatie Mondiale en Democratische Organisaties, startte in Brussel met een nieuw initiatief in samenwerking met Brukselbinnenstebuiten en Avansa Citizenne: Twee (t)huizen, één gids. Het concept: gidsen met een migratieachtergrond vertellen hoe zij de stad beleven. Wij namen de proef op de som en stapten mee met Server door Sint-Gillis.
Server groeide op in de Koerdische gemeenschap in Turkije. Hij is burgerlijk ingenieur van opleiding. Sinds 2021 woont hij in Brussel. Hij excuseert zich meteen voor de fouten die hij maakt in het Nederlands en zegt dat hij zich onvoldoende heeft kunnen voorbereiden op zijn gidsbeurt. Zijn bescheidenheid blijkt echter nergens voor nodig.
Aan Hallepoort wijst hij de bekende muurtekening aan van een frêle oude man met zijn hand aan zijn geslacht. Vincent Glowinski alias Bonom, die circa tien jaar geleden zorgde voor een golf van clandestiene street art in de stad, zou in het werk zijn stervende vader afgebeeld hebben. Server legt de link met zijn eigen situatie toen hij aankwam in Brussel. Hij had alles achtergelaten om een nieuw leven te beginnen, hij moest een nieuwe taal leren en zich aanpassen aan een andere maatschappij, hij kwam in een lang aanslepende procedure terecht om asiel te krijgen in België. Naakt en kwetsbaar, zo voelde hij zich ook in die eerste maanden. Waarna hij het flatgebouw toont waar hij toen een kamer had, boven een winkeltje, tussen de internationale studenten.
Even verder, op de hoek van de Vorstse Steenweg en de Andennestraat, toont Server een muurtekening die in 2021 werd aangebracht aan het Sacco-Vanzetti-lokaal. Het is een eerbetoon aan Ivana Hoffmann (1995-2015), een Togolees-Duitse activiste die zich tijdens de Syrische burgeroorlog aansloot bij de Koerdische strijdkrachten en in het conflict het leven liet. Toen Server het opmerkte, zag hij er een Brusselse blijk van solidariteit met de Koerdische zaak in. Hij voelde zich gezien.
In het verborgen Pierre Pauluspark, dichtbegroeid en met sterke niveauverschillen, ziet hij een aangename rustplaats in de drukke stad, ideaal voor een gezellige picknick. Hij haalt honing boven uit zijn thuisland en laat de lekkernij proeven. Hij vertelt hoe de Koerdische nomaden in de bergen traditioneel de bijenvolken volgen om honing te oogsten. De bijen trekken steeds naar plekken waar veel bloesems zijn, wat een rijke honingopbrengst garandeert. Bij het standbeeld van de Waterdraagster aan de Bareel, het meisje dat de paarden in de stad te drinken geeft, ziet hij eveneens parallellen. Hij heeft het over een harmonisch samenleven van mens en dier in een rondtrekkende gemeenschap.
Op het Van Meenenplein staan we voor het weelderige gemeentehuis van Sint-Gillis. Voor Server is het een symbool van de democratie en de rechtsstaat. Iedereen is in België gelijk voor de wet en het volk heeft het recht om zijn vertegenwoordigers te kiezen. Het gebrek aan vrijheid en gelijkheid noopte hem zijn land te verlaten. Een duidelijke boodschap: we mogen onze burgerrechten nooit als vanzelfsprekend beschouwen.
Na anderhalf uur zit de rondleiding erop en drinken we nog een afsluitend drankje. Server vertelt dat hij dit als vrijwilliger doet en er een gerichte opleiding voor heeft gekregen. De deelnemers zijn het erover eens dat het een mooie ervaring is om door de bril van een interculturele gids naar de stad te kijken. Server brengt als nieuwe Brusselaar een uniek verhaal, toont zaken waar je anders argeloos voorbijloopt en pakt uit met boeiende vergelijkingen en metaforen. Aanrader!
Meer info bij Twee (t)huizen, één gids Brussel – FMDO. Je kunt een rondleiding voor maximum 10 personen aanvragen voor een groep of non-profitorganisatie (120 euro) of voor een bedrijf of commerciële groep (175 euro). Een overzicht van (Nederlandstalige) gidsenverenigingen in Brussel vind je op Op stap met een gids | UiT in Brussel en Geleide bezoeken | Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
