Vier dichters en één pianiste brengen in De Seizoenen een ode aan de cyclus van het leven. De klok tikt genadeloos, maar deze unieke voorstelling zet de tijd even stil om te verpozen bij de fragiele schoonheid van het alledaagse.
Marie François liet zich voor het project niet inspireren door Vivaldi’s befaamde meesterwerk, maar door Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. Die schreef in 1875 in opdracht van het Sint-Petersburgse muziektijdschrift Nouvellist twaalf korte pianostukken, één voor elke maand van het jaar. Ze vroeg vier hedendaagse dichters om bij de muziek van De Seizoenen gedichten te schrijven, die in De Standaard der Letteren verschenen, met illustraties van Juliane Noll.
De schrijvers uit Vlaanderen en Nederland die hun opwachting maken, zijn Joke van Leeuwen, Ester Naomi Perquin, Max Temmerman en Lize Spit, die haar debuut maakt als dichter. Ze dragen lichtvoetige, tintelende verzen voor, die de veranderingen in de natuur en het weer evoceren, maar evengoed typisch menselijk gedrag observeren. Zo passeren de goede voornemens van het jaarbegin, de lange ontspannen vakantiedagen in de zomer en de feestelijke stemming in december de revue. De teksten worden niet geprojecteerd, maar de vier zijn meesterlijk in het declameren van hun verzen, zodat de noodzaak aan het geschreven woord vervalt.
De enscenering van het stuk verdient lof. Licht en schaduw passen zich op het podium aan de seizoenen aan. De opstelling wisselt ook voortdurend, met zittende en staande dichters en de piano die van de ene naar de andere kant wordt versleept, om de dynamiek van de seizoenen te laten zien. Tussen de performers zijn er in het creatieproces duidelijk banden gesmeed, want ze steunen elkaar volop en spelen vlot op elkaar in.
De pianomuziek betovert intussen. Marie François brengt de 150 jaar oude partituur tot leven en laat de stemming variëren, van weemoed tot uitgelatenheid, van zindering tot verstilling. Muziek en poëzie vullen elkaar aan en vormen een coherent geheel, dat meer is dan de som der delen.
In een jaar tijd maakt de Aarde een volledige omwenteling rond de zon. Elk einde is een nieuw begin. Niet onlogisch dus dat Joke van Leeuwen haar eerste gedicht over januari herhaalt aan het einde van de voorstelling. Ze heeft het over ‘een nieuw vermoeden volgens oude wetten’ en ‘het groeten van een heggenmus die al van lente zingt’. Deze piekfijne voorstelling verdient het alvast om telkens opnieuw te beginnen.
De Seizoenen, een productie van Vonk & Zonen, ging in première in Antwerpen op 4 november 2026 en is nu op tournee door Vlaanderen en Nederland. Op zondag 18 april 2027 is de voorstelling te zien op het Passa Porta-festival in Brussel. Er is ook een gelijknamig verzamelboekje bij Das Mag verschenen.
