Slechts weinig toneelliefhebbers hebben een boontje voor interactief theater. De vierde wand – die tussen acteurs en publiek – hoeft niet doorbroken te worden. Laat de spelers maar spelen, laat mij maar rustig kijken. Ontroerend Goed bewijst met de participatieve voorstelling Summit in NTGent nochtans het tegendeel.
In een interview vertelde theatermaker Alexander Devriendt dat het originele idee voor Summit was om het publiek te laten deelnemen aan een vergadering op het allerhoogste diplomatieke niveau. Na het repetitieproces is dat beperkt tot de opdracht die het publiek in het begin van het stuk krijgt: stel je zo’n hoge diplomatieke vergadering voor en stel je vervolgens een voorstelling over zo’n top voor. Het is kenmerkend voor het hele stuk: toeschouwers krijgen geen plot of personages voorgeschoteld, maar vragen toegeworpen. Ze mogen hun verbeelding gebruiken, hun mening geven, hun ervaringen delen, en dat gewoon door handopsteking.
Summit toont wat het wezen van theater is en hoe krachtig theater in zijn eenvoud is. De acteurs lopen ostentatief over een lege scène en nodigen enkele toeschouwers uit om hetzelfde te doen. De wisselende belichting valt op, en ook geluid is van groot belang. Decors en kostuums zijn bewust sober gehouden, op een enkele clownspruik na. Theater maakt meestal gebruik van de suspension of disbelief: kijkers beslissen om geloof te hechten aan wat er op het podium gebeurt en leven mee, terwijl ze hun dagelijkse beslommeringen vergeten. Als een actrice in een gezongen intermezzo iets over haar moeder zegt en even later meedeelt dat ze vandaag in het publiek zit, stap je daarin mee.
Tegelijk reflecteert theater ook wat er in de maatschappij leeft. De tendens van de trigger warnings, waarschuwingen voor scènes of beelden die kunnen choqueren, wordt in Summit uitvergroot tot een contract dat je als toeschouwer krijgt overhandigd om te ondertekenen. Alles moet namelijk in consent gebeuren, en makers moeten ook zelf hun verantwoordelijkheid nemen. Ook al betekent dit dat een schokkende tekst, waarrond de spanning zorgvuldig was opgebouwd, niet volledig gelezen wordt en dat de slachting van een kip zogezegd in de coulissen gebeurt, sec beschreven door Charlotte De Bruyne.
In deze speelse voorstelling word je vaak op het verkeerde been gezet. De liefde voor het publiek blijkt op veel momenten. Bij vragen wordt geteld hoeveel mensen hun hand de lucht in steken. Sommige bezoekers mogen even op speciaal daarvoor aangezeulde retrozitjes op het podium plaatsnemen. Zelfs het verzoek om je gsm in een locker op te bergen past in de zorgzaamheidsplicht om alle aanwezigen een fijne ervaring te bezorgen, zonder afleiding. Maar dan volgt er een ironische terzijde. De acteurs gaan zich enkele minuten te buiten aan Publikumsbeschimpfung en roddelen over iemand die stonk naar natte rat, en iemand anders met de uitstraling van een vod. We zijn nu eenmaal allemaal mensen, met mensenwensen, maar ook mensenstreken.
De eindscène toont een brandend vuur, en een cirkel van zand, waarvan eerder gezegd is dat kippen er nooit uit zullen stappen. Een krachtig beeld dat zou kunnen verwijzen naar de wereld die in brand staat, en de machteloosheid die we erbij ervaren, opgesloten in ons kleine kringetje. Schoonheid, aandacht en verbondenheid kunnen ons helpen om moeilijke tijden te doorstaan. Iedereen kan een steentje bijdragen, blijkt uit de voorstelling.
Toegegeven, Summit mikt te veel op het hoofd en te weinig op het hart om echt de ziel te beroeren en lang te blijven nazinderen. Het stuk verontrust niet en bevat veel losse eindjes. Maar het blijft niettemin een prikkelende voorstelling, met liefde gemaakt, die toont wat de essentie is van theater en oprecht verbinding wil creëren met het publiek.
Summit is nog tot 28 februari 2026 te zien in NTGent Minnemeers en gaat daarna op tournee, in Straatsburg en Charleroi.
