Hoe kunnen we onze democratie sterker en veerkrachtiger maken? Hebt u daar een antwoord op?
De vraag stond centraal tijdens het festival ‘Democracy Forward’ op 15 september.
’s Avonds in Bozar werd “de toekomst van onafhankelijke media en betrouwbare informatie in een tijd van algoritmes, economische druk en desinformatie” besproken met moderator Bert Bultinck (hoofdredacteur Knack) en 4 sprekers uit vooraanstaande Vlaamse, Nederlandse en Engelse media.
Het ging vlot heen en weer over de onredelijke macht van de tech brothers, de algoritmes, de schaduwredacties (bots) die gratis en schaamteloos journalistieke inhoud wegpakken en die dan door middel van AI tot een licht onbetrouwbare mix herbrouwen, en de bedreiging van onafhankelijke media door autoritaire regimes.
Alle vier de mediamensen lieten duidelijk blijken dat de concurrentie gigantisch en oneerlijk is (bedrijven als Meta zijn letterlijk onbereikbaar en onaanspreekbaar), en ze stelden onder andere voor om gratis krantenabonnementen uit te delen aan studenten, om jonge mensen tenminste te blijven tonen dat er nog iets anders bestaat dan online gezwam.
Zelfkritiek, een groot journalistiek goed voor zover ik weet, kwam er wel niet.
Want naast het feit dat media-inhoud (nieuws) heel voordelig te vinden is op het internet, wat felle concurrentie is voor betalende media, of dat een Netflixabonnement voor sommigen interessanter is dan een krantenstapel, zoals ook ter sprake kwam, moeten we ook opmerken dat media, zoals VRT of Bruzz, vaak van hun persvrijheid maar weinig goed gebruik maken. Het discours ligt zo goed als vast, het zit in een bepaalde richting, en ik ken mensen die bijgevolg afhaken om inhoudelijke redenen, niet omdat het elders gratis is of vlotter verteld wordt.
Ja, het internet heeft de maatschappij misschien wel meer pluralistisch gemaakt dan de traditionele media lief is, ook al blijven zij buigen op de pijler van gedegen bronnenonderzoek daar waar anderen dat soms veronachtzamen. “Een andere mening” of een andere visie heeft aan belang gewonnen, omdat de tokkelaar kan publiceren. Getuige BrusselBlogt. En in “de comments” kan je voelen wat er leeft in een bevolking, meer dan bij het bekijken van het aangestuurde journaal, dat officieel objectiviteit nastreeft maar in werkelijkheid met een grote blinde vlek zit.
