11.30 uur – kleine tuin
Robert (steekt zijn hand uit en schudt de hand van David): Gegroet mijn beste David. Wie ik ben? Wel, mijn naam is Robert. In het Anker beter bekend als directeur van de Nederlandstalige bibliotheek. Oh shit, ik ben mijn nieuwe visitekaartjes vergeten. En een powerpointpresentatie. Beeld en tekst, die combinatie blijft beter plakken. Enfin, de beelden moet je er maar zelf bij verzinnen, beste vriend. Laat het duidelijk zijn: ik denk graag out of the box. Wie ik ben? Baas van de bib. Geen makkelijke taak. Oh ja, ik schrijf een rapport met nieuwe richtlijnen over ons aankoopbeleid. De heilige Drievuldigheid, de drie M’s: minder fictie, minder papier en last but not least minder verwarring.
Ook adviseer ik Koen, mijn leider, die ik blindelings volg. Goh wat nog? Jezus David, daar vraag je me wat. Naast me zit mijn neefje Thierry, de zoon van Stefaan, in het Anker beter bekend als de conciërge. Misschien kan je hem iets vragen? (Hij lacht en checkt de reactie bij zijn neefje.) Niet zeker dat je een reactie krijgt. Grapje.
Mijn broer Stefaan is een doodbrave kerel. Niet het scherpste mes uit de lade. (Hij richt zich tot Thierry.) Dat mag ik toch zeggen over je pa, niet waar? Ik ben tenslotte zijn bloed (Hij kijkt de tuin in). Ik begrijp het niet. Ik begrijp niet waarom hij de lievelingszoon is van ons moe. (Hij schudt zijn hoofd.) De meegaandheid, denk ik, of de dienstbaarheid, het onuitputtelijk vermogen zich aan te passen aan het gemoed van ons moe, als een schipje op zee. Ik zeg waar het op staat. Wat wil je? Ik sta in de branding. Mijn broer verzuipt
Ik werk hier nog maar enkele jaren. En? Ik run de bibliotheek. Hij werkt hier al honderd jaar. En? Niets. Hij is nog steeds conciërge. Kwaliteit en kwantiteit. Hij maakt kilometers, ik bereik de finish. Waar eindigt ‘veel op de werkvloer zijn’ en begint ‘voor de voeten lopen’? Ik ben voor democratie maar sommige stemmen zijn waardevoller dan andere.
(Tegen Thierry) Zeg jij eens iets. Je tong ingeslikt? (Tegen David) Begrijp jij dit? Dit is de generatie die het land regeert. Met alle respect maar dit werkt niet. (Hij staat recht.) Luister David, wij moeten je project niet. Wij zitten niet te wachten op kritiek of iemand die ons komt vertellen wat we moeten doen. Maak ons het leven niet moeilijker: help ons! Genoeg geluld, stroop je mouwen op en help ons de tweede verdieping leeg te maken. Alle boeken moeten zo snel mogelijk de container in. Tabula fucking rasa.
David: Ga zitten Robert en nee, ik ga je niet helpen met het zeulen van boeken.
Robert (gaat opnieuw zitten en kijkt Thierry aan): Stefaan vertelt me dat je hoogsensitief bent. Wat moet ik me daar bij voorstellen? Minder doen en daar meer ruimte voor nodig hebben? Is dat de reden waarom je onderpresteert? (Thierry loopt rood aan).
David (neemt over): Hoogsensitiviteit betekent dat je sneller overprikkeld raakt. Het emmertje van hoogsensitieve personen – ook wel HSP’ers genoemd- raakt sneller vol. HSP’ers hebben meer tijd nodig om prikkels te verwerken. Intenser. Het zijn levenskunstenaars, Robert, absoluut te koesteren. Het zijn excellente raadgevers die al te voortvarende koningen temperen.
Robert (verbaasd): Maken we het niet te ingewikkeld? Ofwel werk je ofwel ben je lui. Een schop onder je gat kan je krijgen. Wat heb je aan mensen die in de hangmat gaan liggen en naar hun prikkels gaan kijken? Insecten tellen: wespen, vliegen en prikkels.
Thierry: Ik werk niet minder. Ik trek me af en toe terug in een lege vergaderzaal met mijn laptop. Groundbreaking. Ik ben niet extravert noch assertief. Er is meer dan het Amerikaanse ideaalbeeld van wat een man vandaag moet zijn: een domme spierbundel met een schreeuwerige pet.
Ik hou niet van powerpointpresentaties. Ik ben hoogsensitief. Ik heb af en toe afzondering nodig.
Robert (zucht): We hadden al twee dozen kunnen sjouwen.
Thierry: Weten wie je bent, helpt de gemeenschap, nonkel Robert. Als ik me niet afzonder, blokkeer ik en lijdt het werk eronder. (Hij draait zijn stoel richting Robert.) Als jij de moeite had gedaan om in de spiegel te kijken, had je kunnen leren dat ons memoe een onversneden narcist is. Je had de navelstreng kunnen doorknippen en ons veel emotioneel misbruik kunnen besparen.
David: Oh wat erg voor je Robert. De gevolgen van zo’n relatie kunnen inderdaad bijzonder hardnekkig zijn. Levenslang.
Robert (razend): Hoe durven jullie? Van mijn moeder blijf je af! Denken jullie dat ik het niet zie: zo tegen me samenspannen?
David (tegen Thierry): Een enabler?
Thierry (knikt): Klopt. Enabler, of codependent. Soms ook flying monkey genoemd. Nonkel Robert is de primaire enabler. Zijn vergevende, opofferende en passieve aard matcht perfect met de veeleisende, manipulatieve en egocentrische aard van memoe. (Robert bevriest met uitpuilende ogen en open mond.) Hij probeert altijd de vrede te bewaren door zich naar haar wensen te plooien. Voor aandacht en bevestiging van memoe heeft hij bijvoorbeeld zijn vrouw bij het groot vuil gezet. Nonkel Robert, net zoals mijn pa trouwens, denkt dat hij de enige is die memoe begrijpt. Alle drie zijn ze verslaafd aan het continu aantrekken en afstoten. Dodelijk vermoeiend.
Zijn taken? Nonkel Robert verzamelt informatie en rapporteert aan memoe. Hij verzorgt haar PR en poetst haar imago op. Ook verspreidt hij leugens zodat zij er beter uitkomt.
David: En Stefaan, je vader, is de golden child?
Thierry: Klopt. Mijn pa is de prins, de favoriet. Hij heeft er wel hard voor gewerkt. Veva was emotioneel afgesloten voor memoe. Hij vult dat gat voor haar. Hij is haar trouwe soldaat.
Robert: Laat hem vooral in de waan! Stomme klootzak! Ons moe heeft stront in haar ogen. (Hij ramt beide vuisten in de slagroomtaart. De aardbeien, nougatine, chocolade harpjes, amandelschaafsel en mandarijnpartjes schieten als pijltjes de hoogte in).
Thierry (veegt slagroom van zijn kraag): De jaloezie van nonkel Robert brandt hem dagelijks af. De afgunst maakt hem slaafs. Hij dweept met elke vorm van autoriteit. Alles boven hem overgooit hij met een net van slijm.
Mijn hoogsensitiviteit maakt dat ik al vroeg de röntgenfoto van de familiedynamiek zag. Maar het interesseert niemand wat. Deze ongezonde constructie kost de familie waanzinnig veel bloed, zweet en tranen. Een puinhoop die je met de beste wil van de wereld niet meer kan opruimen. Praatjes voor de vaak. Niemand beweegt een centimeter. Met haar erfenis als toekomstige beloning houdt memoe iedereen moeiteloos in een houdgreep.
Dat was mijn lunch, nonkel Robert. (Thierry zucht.) Wat nu?
